گروه صنعت- به دنبال تاکیدات مکرر وزیر صمت بر استفاده از ظرفیت خودروهای برقی، کارشناسان اعلام می‌کنند از آنجایی که این وزارتخانه به عنوان سیاستگذار صنعتی در کشور، هزینه‌های آماده‌سازی شهرها، جاده‌ها، صنایع خودروسازی و انرژی جهت تولید و عرضه خودروهای برقی را مشخص نکرده است، به‌زودی در این خصوص وارد چالش خواهد شد.
چهارشنبه هفته گذشته وزیر صمت در محوطه نهاد ریاست‌جمهوری، تعدادی خودروی برقی را به رییس‌جمهوری معرفی کرد. براساس گفته‌های دولت، تا پایان سال ۵۰ هزار دستگاه تاکسی برقی و ۴۰۰ هزار موتورسیکلت برقی در تهران تردد خواهند داشت. فارغ از اینکه یکی از محصولات نمایش داده‌شده به رییس‌جمهوری خودرو بنزینی بود، باید به وزیر صمت یادآور شد که زنجیره برقی‌سازی در تهران تکمیل نیست و منبع تامین سرمایه مورد نیاز آن تاکنون مشخص نشده است.
بر همین اساس به نظر می‌رسد تولید و عرضه خودروی برقی در کشور به زودی به عنوان ابر چالش جدی عباس علی‌آبادی سکان‌دار وزارت صمت معرفی می‌شود، چراکه بررسی‌ها نشان می‌دهد خودروسازان نسبتا آمادگی تولید و واردکنندگان تمایل به عرضه محصولات برقی را دارند، اما تاکنون وزارت صمت به عنوان سیاستگذار صنعتی در کشور هزینه‌های آماده‌سازی شهرها، جاده‌ها، صنایع خودروسازی و انرژی جهت تولید و عرضه خودروهای برقی را مشخص نکرده است. همچنین فقدان سیاست‌های صنعتی و اقتصادی برای حمل‌ونقل پاک توام با مقاومت خودروسازان به دلیل نبود تعامل با زنجیره تامین جهانی، موضوع تولید «باکیفیت» و «مطمئن» خودروهای برقی را دچار بحران می‌کند. حمل‌ونقل پاک را می‌توان یک اکوسیستم رقابتی و نوآورانه در دنیا معرفی کرد، بنابراین تعجیل بدون برنامه‌ریزی و سیاستگذاری جهت برقی‌سازی حمل‌ونقل در پایتخت، نه‌تنها منجربه رفاه شهروندان نمی‌شود، بلکه اقتصاد بازار خودرو و خدمات پس از فروش آن را به چالش می‌کشد، زیرا مطالعه بازار هدف جهت ارائه مشوق‌های مالی و مالیاتی برای عرضه خودروهای برقی مقرون‌به‌صرفه انجام نشده، از سوی آموزش نیروی انسانی جهت ارائه خدمات پس از فروش، تامین و تولید قطعات و ایجاد امکان تولید باتری خودروهای برقی در کشور انجام نشده است. تولید و فروش خودروهای برقی بدون مدیریت بازیافت باتری منجربه بحران جدید زیست‌محیطی در کشور خواهد شد.

مطالعات بازار هدف در کشور وجود ندارد
اگر به بررسی بازارهای جهانی خودرو بپردازید، متوجه خواهید شد که سالانه به‌طور مستمر گزارشات عدیده‌ای از تجاری‌سازی خودروهای برقی و تولید انبوه فناوری‌های جدید حمل‌ونقل پاک منتشر می‌شود، ولی در کشور از مراجع معتبر و متولیان بازار خودرو طی پنج سال اخیر هیچ گزارش رسمی از تجاری‌سازی خودروهای برقی توام با بررسی وضعیت شبکه تامین و عرضه برق انجام نشده است. در کشور تدوین استانداردهای مرتبط با تولید خودروهای برقی، زیرساخت‌های شارژ و زنجیره تامین انجام نشده است. باتوجه به عدم‌استانداردهای مربوطه جهت ساخت خودروهای برقی، تا پایان سال چگونه ۵۰ هزار دستگاه تاکسی الکتریکی راهی بازار خواهد شد؟
بررسی‌ها نشان می‌دهد که زیرساخت‌های کالیبراسیون خودروهای برقی وارداتی در کشور وجود ندارد، بنابراین در صورت عرضه محصولات برقی وارداتی نباید انتظار عملکرد مناسب از آنها داشت.

تاکسی‌های برقی از کجا تامین شوند؟
در این میان باتوجه به اینکه امکان زود‌هنگام تولید انبوه خودروهای برقی در کشور وجود ندارد، تنها راه‌حل دولت برای عرضه تاکسی برقی، واردات این نوع محصولات است. با در نظر داشتن اینکه بازار خودروی کشور جذابیت ویژه‌ای برای خودروسازان بزرگ در دنیا دارد، در زمان واردات نباید به بهانه محصول اقتصادی خودروهای بی‌کیفیت برقی راهی بازار شود. تکامل حمل‌ونقل برقی در دنیا به عنوان یک ضرورت اقتصادی و اجتماعی شناخته می‌شود، از همین رو متولیان صنعت خودرو در کشور باید ضرورت اقتصادی و اجتماعی خودروهای برقی را در دستور کار خود قرار دهند. واردات خودروهای برقی باید مشروط بر تامین باتری، ارائه شبکه خدمات پس از فروش و تسهیل دسترسی به قطعات آن باشد. در غیر این صورت کاهش هزینه‌های سلامت و آلودگی هوا برای جامعه گران‌تر از بازارهای جهانی تمام خواهد شد.

سناریوی کربن صفر از چین تا آمریکا
خودروهای برقی تنها راه‌حلی هستند که در صنعت حمل‌ونقل می‌توانند حدود یک‌ششم آلایندگی‌ها را در دنیا کاهش دهند. از همین‌رو سیاست‌های بلند‌پروازانه انتشار دی‌اکسید‌کربن صفر تا ۲۰۵۰ از سوی چین، آمریکا و اروپا در حال جریان است. در سه‌ماهه نخست سال میلادی جاری، تولید، فروش و توسعه زیرساخت خودروهای برقی نسبت به مدت مشابه سال گذشته در اروپای غربی ۴۹ درصد، در چین ۴۹ درصد و در آمریکا ۶۷ درصد رشد داشته است. این آمار نشان از تدوین و اجرای یک سیاست صحیح برای توسعه اکوسیستم حمل‌ونقل پاک دارد. موفقیت چینی‌ها و اروپایی‌ها در توسعه خودروهای برقی به معنای کپی‌برداری مدل مالی یا سیاست‌های آن نیست، چراکه این موضوع می‌تواند از جنبه‌های مختلف سبب ایجاد ریسک برای بازار خودروی داخل شود. غفلت مسوولان و متولیان امر صنعت خودرو طی سالیان گذشته بر کسی پوشیده نیست، برای سرعت‌بخشی به ارتقای بازار خودرو با رویکرد برقی‌سازی نیازمند حضور شرکت‌های جسور و دانش‌بنیان با ارائه راهکاری متناسب با شرایط صنعتی و اقتصادی کشور است.
۵/۱۴ میلیون دستگاه خودروی برقی به بازار جهانی می‌آیند
رقابت برای تولید خودروهای برقی در دنیا به ویژه اروپا سخت‌تر شده است؛ براساس آمار منتشر‌شده از بازار جهانی خودرو، طی سه ماهه نخست سال جاری از هر هفت خودروی فروخته‌شده در دنیا، یک دستگاه محصول برقی بوده است. براساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده تا پایان سال ۲۰۲۳ حدود ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار دستگاه خودروی برقی راهی بازارهای جهانی خواهد شد. البته زنجیره تامین جهانی خودروسازان به دلیل چالش‌های عدیده ناشی از بحران کرونا، توان پاسخگویی به تقاضا را ندارند. گفتنی است که پر‌فروش‌ترین کلاس خودروهای برقی در دنیا، محصولات اس‌یو‌وی هستند. فرانسه، آلمان، ایتالیا، اسپانیا و انگلیس بازیگران جدی خودروهای برقی طی ماه‌های پایانی سال میلادی جاری در دنیا خواهند بود. گفتنی است باتوجه به آمار تولید ۵/۱۴ میلیون دستگاه خودروی برقی در دنیا، تاکنون زیرساخت مونتاژ یا تولید چند‌هزار دستگاهی این خودروها در کشور تامین نشده است.

منبع