مدیرعامل فرابورس ایران روز گذشته اظهار کرد: بعد از شروع سال جدید بازار سرمایه روند مثبتی را شروع کرد، از طرفی حجم معاملات نسبت به ماه‌های قبل از آن رشد قابل ملاحظه‌ای داشته و برخی ابهامات و متغیرهای اثرگذار بر بازار نیز برطرف شده است. میثم فدایی اضافه کرد: یکی از متغیرهای تاثیرگذار بر بازار، مشخص شدن ابهامات بودجه ۱۴۰۱ بود که این ابهام برطرف شده و شرایط بازار به نحوی است که مساعد افزایش دامنه نوسان بود. وی درباره تاثیر اقدام فرابورس و کمک آن به بازار سرمایه نیز گفت: یکی از ویژگی‌های اصلی بازار سرمایه، بحث نقدشوندگی است. دامنه نوسان محدودیتی بود که برای جلوگیری از هیجانات بازار در سال‌های گذشته در نظر گرفته شد که با رشد و بلوغ سرمایه‌گذاران و افزایش عمق تحلیلی سرمایه‌گذاران، به تناسب آن دامنه نوسان افزایش پیدا کرده است. فدایی با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر بازار سرمایه بسیار مورد توجه قرار گرفته و سرمایه‌گذاران بازارهای مختلفی را تجربه کرده‌اند، ادامه‌داد: عمق دانش و تحلیلگری بازار سرمایه در مقایسه با سال‌های گذشته بهبود پیدا کرده است. مدیرعامل فرابورس افزود: در همین راستا برای افزایش نقدشوندگی در بازار سرمایه دامنه نوسان افزایش پیدا کرد که این افزایش در بازارهای اول بورس و فرابورس است که به طور معمول شرکت‌های سودآورتر در این بازارها پذیرش شدند. فدایی اضافه کرد: در اوایل سال ۱۴۰۰ با تصمیم شورای عالی بورس و شرایط بازار، دامنه نوسان نامتقارن وجود داشت که در دوره جدید شورای عالی بورس به ریاست وزیر اقتصاد، تصمیم‌گیری درباره دامنه نوسان که از وظایف ذاتی سازمان بورس بود را به سازمان بورس محول کرد و شورای عالی بورس در گام نخست تصمیم گرفت دامنه نوسان از مثبت و منفی پنج درصد را به مثبت و منفی ۶ درصد افزایش دهد. وی درباره کمتر شدن فاصله منفی دامنه نوسان بیان‌داشت: بازار باید یک بازار متقارن و متعادل باشد، ما تجربه دامنه نامتقارن در بازار را داشتیم که از منفی ۲ تا مثبت ۶ بود و در این زمینه شاهد اثر مثبتی بر روند معاملات بازار نبودیم. مدیرعامل فرابورس درباره اینکه آیا مجدد شاهد افزایش دامنه نوسان خواهیم بود یا خیر، گفت: طبق مصوبه سازمان بورس قرار است بعد از سه ماه بورس و فرابورس گزارشی تحلیلی از دامنه نوسان به سازمان بورس ارائه کنند که آیا شرایط بازار مجدد آماده افزایش دامنه هست یا خیر؟ و اگر متغیرهایی که مدنظر سازمان بورس است مثبت و قابلیت افزایش وجود داشته باشد، سه ماه آینده احتمال بازنگری وجود خواهد داشت که همان ۱۰ درصد است.
امکان افزایش دامنه نوسان نمادهای بورسی با درخواست بازارگردان
گفتنی است روز گذشته اعلام شد که با تصویب ضوابطی امکان افزایش حداکثر تا دو برابر دامنه نوسان عادی نمادهای بورسی با درخواست بازارگردان میسر شده است. مهدی زمانی‌سبزی معاون عملیات بازار فرابورس در این باره گفت: مطابق مفاد ماده ۲۱ دستورالعمل فعالیت بازارگردانی در بورس تهران، بازارگردان می‌تواند در دوره فعالیت بازارگردانی، درخواست تغییر دامنه نوسان قیمت را که نباید از حالت عادی کمتر باشد به بورس پیشنهاد دهد. وی به تصویب ضوابط مربوط به میزان تغییر دامنه نوسان و تغییر پارامترهای بازارگردانی در هیات‌مدیره بورس تهران اشاره کرد و افزود: از آنجایی که سازمان بورس میزان تغییر دامنه نوسان و تغییر پارامترهای بازارگردانی را برعهده شرکت بورس گذاشته است، ضوابط مربوطه تهیه شد و به تصویب هیات‌مدیره بورس تهران رسید. زمانی خاطرنشان کرد: بر این اساس افزایش دامنه نوسان موضوع این ماده پس از ارائه درخواست بازارگردان و تایید مدیرعامل بورس تهران، مشروط به اجرا در دوره زمانی معین حداکثر تا دو برابر دامنه نوسان مجاز امکان‌پذیر است. معاون عملیات بازار اظهار کرد: بازارگردانی امکان ارائه این درخواست و دریافت مجوز موضوع این ماده را دارد که حداقل سه ماه در نماد مورد درخواست عملیات بازارگردانی انجام داده باشد و در ۷۰ درصد روزهای فعالیت خود طی سه ماه گذشته در سمت بازارگردانی نماد مورد نظر، به طور کامل تعهدات خود را ایفا کرده باشد. وی ادامه داد: در صورت وجود چند بازارگردان در یک نماد، موافقت تمام بازارگردان‌های فعال در نماد مربوطه در خصوص افزایش دامنه نوسان الزامی است. در این صورت تعهدات بازارگردانی شامل حداقل حجم معاملات و حداقل حجم سفارش انباشته برای تمامی بازارگردان‌ها، حداقل به نسبت میزان رشد دامنه نوسان جدید نسبت به دامنه نوسان قبلی افزایش می‌یابد.
ضوابط موضوع ۳ ماده دستورالعمل فعالیت بازارگردانی
معاونت عملیات بازار شرکت بورس اوراق بهادار تهران با انتشار اطلاعیه‌ای، ضوابط موضوع مواد ۱۵، ۲۱ و ۲۲ دستورالعمل فعالیت بازارگردانی در بورس اوراق بهادار تهران را ابلاغ کرد. طبق مصوبه تاریخ هشتم اسفندماه ۱۴۰۰ هیات‌مدیره شرکت بورس اوراق بهادار تهران، ضوابط مربوط به مواد ۱۵، ۲۱ و ۲۲ دستورالعمل فعالیت بازارگردانی در بورس اوراق بهادار تهران در ابلاغیه معاونت عملیات بازار این شرکت به این شرح اعلام شد: بر اساس ضوابط مربوط به تبصره ۳ ماه ۱۵ با درخواست بازارگردانان موضوع تبصره ۳ماده ۱۵دستورالعمل فعالیت بازارگردانی در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران مشروط به افزایش پارامترهای حداقل معاملات روزانه و حداقل سفارش انباشته متناسب با میزان افزایش دامنه نوسان موافقت خواهد شد. تبصره) در صورتی که حسب تشخیص معاونت نظارت بر بازار، ظن دستکاری قیمت یا معامله متکی بر اطلاعات نهانی وجود داشته باشد، با درخواست بازارگردان موافقت نخواهد شد. در ضوابط مربوط به ماده ۲۱ نیز آمده است که افزایش دامنه نوسان موضوع این ماده پس از ارائه درخواست بازارگردان و تایید مدیرعامل بورس مشروط به اجرا در دوره زمانی معین حداکثر تا دو برابر دامنه نوسان مجاز امکان‌پذیر است. تبصره) میزان افزایش دامنه نوسان متناسب با شرایط بازار و وضعیت نماد توسط مدیرعامل بورس تعیین خواهد شد. همچنین بازارگردانی امکان ارائه این درخواست و دریافت مجوز موضوع این ماده را دارد که حداقل ۳ ماه در نماد مورد درخواست عملیات بازارگردانی انجام داده باشد و در ۷۰ درصد روزهای فعالیت خود طی سه ماه گذشته در سمت بازارگردانی نماد مورد نظر، به طور کامل تعهدات خود را ایفا کرده باشد. در همین حال ضمن موافقت تمام بازارگردان‌های فعال در آن نماد در خصوص افزایش دامنه نوسان، تعهدات بازارگردانی شامل حداقل حجم معاملات و حداقل حجم سفارش انباشته برای تمامی بازارگردان‌ها، حداقل به نسبت میزان رشد دامنه نوسان جدید نسبت به دامنه نوسان قبلی افزایش یابد (ارائه مستندات حسب مورد منابع نقد و سهام در این خصوص الزامی است). گفتنی است ایفای تعهدات بازارگردان در دوره افزایش دامنه نوسان مانع از ایفای بازارگردان خارج از دوره مزبور نمی‌شود. همچنین در ضوابط مربوط به ماده ۲۲ تاکید شده است که در تمامی نمادهای معاملاتی دارای بازارگردان نیز حجم مبنا اعمال می‌شود.
دامنه نوسان باید حذف شود
همزمان با گام‌های نخست برای افزایش تدریجی دامنه نوسان عضو شورای عالی بورس با بیان اینکه دامنه نوسان باید مانند بورس‌های جهانی حذف شود، گفت: پس از تصمیم وزارت صمت مبنی بر وضع عوارض صادراتی بر محصولات معدنی که باعث ریزش شدید بازار سرمایه شد، افزایش دامنه می‌تواند تا حدودی به وضعیت صف فروش التیام بخشد. محسن علیزاده در گفت‌وگو با ایلنا درباره تصمیم سازمان بورس و اوراق بهادار برای افزایش یک درصدی دامنه نوسان اظهار کرد: معتقدم به طور کلی دامنه نوسان باید مانند بورس‌های جهانی حذف شود تا بازار به سمت تعادل پیش برود و دیگر در عرضه و تقاضا شاهد نوسانات شدید نباشیم. وی ادامه داد: اگر در دو سال گذشته با توجه به ریزش‌های شدید بازار سرمایه اقدام به حذف دامنه نوسان می‌کردیم تاکنون موفق شده بودیم بازار را برگردانیم، اما اگر این موضوع موکول به فراهم شدن تمامی شرایط شود، هیچ‌گاه به نتیجه نمی‌رسد. عضو ناظر مجلس در شورای عالی بورس گفت: سازمان بورس باید دامنه نوسان را حذف کند و حتما شورای عالی بورس هم از این تصمیم حمایت خواهد کرد. علیزاده با بیان اینکه این تصمیم سازمان بورس از اختیارات قانونی هیات‌مدیره این سازمان است، تاکید کرد: ما با افزایش دامنه نوسان مخالف نیستیم؛ به نظر می‌رسد پس از تصمیم وزارت صمت مبنی بر وضع عوارض صادراتی بر محصولات معدنی که باعث ریزش شدید بازار سرمایه شد، این تصمیم می‌تواند تا حدودی به وضعیت صف فروش التیام بخشد و مانند مسکن عمل کند.

منبع