دستگاه قضا به روند ترخیص کالاهای اساسی ورود کرد. در پی انباشت ۶ میلیون تن کالای اساسی و اولتیماتوم گمرک به صاحبان کالاهای اساسی، حال دادستانی کل نیز به ماجرای ترخیص کالاهای دپوی ورود و ضرب الاجل تعیین کرده است.معاون قضایی دادستان کل کشور، با تاکید بر اینکه کالاهای اساسی باید به فوریت ترخیص شود، در اظهاراتی گفته است که در این زمینه بخشنامه‌ای به دادستان‌های«بندرعباس، بندر انزلی، چابهار، امیرآباد گرکان و یک شهر دیگر» صادر شده، که بر نحوه ترخیص این اقلام اساسی نظارت و برخورد کنندتا صاحبان کالا سریعا به گمرکات جهت ترخیص مراجعه کنند.

این در شرایطی است که از ابتدای هفته گذشته، گمرک ایران مصوبات مربوطه را به گمرکات اجرایی ابلاغ و صاحبان کالا را مکلف کرد که به سرعت نسبت به ترخیص کالاها اقدام کنند چرا که عمده موانع پیش روی ترخیص با مصوبات اخیر برداشته شده بود.بر اساس مصوبه اخیر برای ترخیص کالاهای اساسی، ترخیص۹۰ درصدی کالاهای اساسی که از پایان سال گذشته متوقف شده بود دوباره تمدید و در دستور کار قرار گرفت.همچنین گمرک موظف شد متقاضیانی که خواستار استفاده از رویه اعتباری برای ترخیص کالاهای اساسی خود هستند را به بانک مرکزی هدایت کند.

از سوی دیگر، لیست ثبت سفارش کالاهای اساسی موجود در گمرک به تفکیک صاحبان کالا و شماره ثبت سفارش جهت پیگیری تخصیص و تأمین ارز این کالا با توجه به هماهنگی با وزارت صمت اعلام شود. با این حال، تازه‌ترین اظهارات معاون فنی گمرک نشان می‌دهد، با وجود تسهیلاتی که وجود دارد، گمرک نتوانسته باز هم این کالاها را ترخیص کند. به گفته این مقام مسوول، «عدم تامین ارز بانک مرکزی و عدم ابلاغ به موقع مصوبات مربوط به ترخیص درصدی کالاهای اساسی» از مهم‌ترین عوامل رسوب کالا در گمرکات و بنادر و کمبود کالا در داخل به شمار می‌رود.

مصوبه گمرک برای ترخیص

رسوب کالاهای اساسی در گمرکات و بنادر کشور، در دوماه ابتدایی سال جاری به مرز ۶ میلیون تن رسید. انباشت کالاها موجب شد تا پیشنهاداتی از سوی گمرک به دولت ارسال شود که با موافقت رییس‌جمهور، دستور برای ترخیص فوری کالا با در نظرگرفتن یک‌سری تسهیلات صادر شد. براساس آخرین آمار اعلامی از سوی متولیان گمرک، سه میلیون و۴۳۷ هزار و ۸۷۰ تن کالای اساسی شامل «۶۲.۹۵۱ تن گندم؛ ۱.۷۶۸.۲۴۸ تن ذرت؛ ۲۷۶.۱۵۶ تن جو؛ ۶۶۸.۲۰۴تن سویا؛ ۱۳.۶۳۳ تن برنج؛ ۱۶۶.۴۴۷ تن شکر؛ ۱۸۰.۷۱۶ تن روغن خام و ۳۰۲.۵۲۶ تن دانه‌های روغنی، که اکثراً مشمول دریافت ارز ترجیحی ۴۲۰۰ ریالی هستند، در بندر امام خمینی (ره) تخلیه شده است.

همچنین بنابرآمارها، ۱۰فروند کشتی حاوی ۲۵۴.۴۰۴تن «دانه‌های روغنی، ذرت، سویا، گندم و روغن خام » درکنار اسکله موجود بوده و ۱۲ فروند کشتی حاوی ۷۱۸.۴۷۹تن «سویا، ذرت، گندم، جو و دانه‌های روغنی» منتظر در لنگرگاه است.

در همین راستا و در پی مصوبات اخیر دولت برای سرعت بخشی به کاهش انباشت ورسوب کالاهای اساسی، گمرک ایران چندی پیش از صاحبان کالاهای اساسی خواست که طبق ضوابط تعریف شده، به قید فوریت و بدون عذر وبهانه جهت تعیین تکلیف و ترخیص فوری کالاها اقدام کنند. گمرک همچنین به صاحبان کالاها، هشدار داده بود که در صورت عدم اقدام به موقع توسط صاحبان کالا براساس مقررات با آنها اقدام خواهد شد و احتمال متروکه شدن کالا بعید نیست.

برهمین اساس، و براساس دستور معاون فنی گمرک، گمرکات اجرایی مکلف شدند تا ظرف ۳ روز و تا سوم خردادماه با مراجعه به سازمان بنادر و دریانوردی نسبت به احصای دقیق مشخصات صاحبان کالاهای اساسی واقلام تخلیه شده در بندر، اقدام و لیست مربوطه را به گمرک ایران اعلام کنند. در همین حال، براساس مصوبه جدید، تمامی متقاضیانی که تمایل دارند از رویه اعتباری استفاده کنند، می‌توانند درخواست خود را به بانک مرکزی ارایه و بانک نیز به فوریت و ظرف ۳ روز کاری نسبت به موافقت با درخواست آنها اقدام کند. البته صاحبان کالا صرفا تا ۱۳ خردادماه فرصت دارند نتیجه مراجعات خود به بانک مرکزی را به گمرک ایران ابلاغ کنند. از سوی دیگر، صاحبان کالاها می‌توانند براساس مصوبه جدید با کد رهگیری اقدام به ترخیص ۹۰ درصدی کالاهای اساسی کنند.

ترخیصی صورت نگرفته است!

حال اما معاون فنی گمرک در تازه‌ترین اظهارات خود، عنوان کرده که با توجه به اتمام تاریخ مصوبه دولت درخصوص ترخیص درصدی کالاهای اساسی، ‌از ابتدای سال جاری هیچ ترخیص قابل توجهی در خصوص کالاهای اساسی نداشتیم و این چالش باعث شد متاسفانه ۶٫۵ میلیون تن، کالای اساسی در بنادر و گمرکات کشور موجود باشد و ممکن است که در داخل کشور نیز با کمبود کالا رو به رو شویم.

مهردادجمال ارونقی با ابراز تاسف از اینکه با وجود تسهیلاتی که وجود دارد باز هم نتوانسته‌ایم این کالاها را ترخیص کنیم، گفته است: با این اوصاف اگر رسوب کالای موجود در بنادر را در نظر بگیریم عملا می‌توان گفت که کسری و کمبود کالا در داخل نخواهیم داشت اما این موضوع منوط به ترخیص کالای موجود در بنادر است.

به گفته این مقام مسوول در گمرک، بعضی از کالاهای اساسی که ارز ترجیحی دریافت می‌کنند تا زمانی که تخصیص و تامین ارز از سوی بانک مرکزی انجام نشود یا این ارز منتقل نشود عملا صاحب کالا برای گمرک مشخص نیست و امکان ترخیص وجود ندارد.

چالش دوم اما به گفته ارونقی این است که کالاهایی که به صورت اعتباری به بنادر و گمرکات رسیده، یعنی هنوز پولی جابه‌جا نشده و ارزی هم تامین نشده اما صاحب کالا کالای خودش را با اعتبار خودش وارد کرده و به بنادر و گمرکات کشور رسانده، می‌خواهد کالا را ترخیص کند اما کد رهگیریبانک را ندارد و گمرک باید به نحوی کمک بکند که لااقل کالای مذکور درصدی ترخیص بشود. این درحالی است که با پایان یافتن مجوز قبلی دولت و عدم ابلاغ مجوز جدید، ترخیص درصدی در خصوص کالاهای اساسی متاسفانه نداشتیم.معاون فنی گمرک همچنین با تاکید بر این موضوع که در این خصوص مصوبه داشتیم اما ابلاغ نشده بود، گفت: از ابتدای سال این مصوبه به ما ابلاغ نشد و در تاریخ بیست ونهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۰به گمرک ایران ابلاغ شد وتازه از هفته قبل، مصوبه مذکور را اجرا کردیم.

ورود دادستانی

حال اما در تازه‌ترین اقدام برای سرعت بخشی به ترخیص کالاهای اساسی، دادستانی کشور نیز به موضوع ورود کرده است؛ به‌طوری‌که معاون قضایی دادستان کل کشور با تأکید بر اینکه باید کالاهای اساسی به‌فوریت ترخیص شود گفته که در این زمینه بخشنامه‌ای به دادستان‌های بندرعباس، بندر انزلی، چابهار، امیرآباد گرگان و یک شهر دیگر صادر شده است.

سعید عمرانی افزود: دادستان‌های این ۶ شهر بر نحوه ترخیص این اقلام اساسی نظارت و برخورد می‌کنند که صاحبان کالا سریعا به گمرکات جهت ترخیص مراجعه کنند.معاون قضایی دادستان کل کشور با بیان اینکه صاحبان این کالا نباید خدای نکرده از گمرک برای احتکار و نگهداری کالاها استفاده کنند‌، بیان کرد: صاحبان این کالا باید سریعاً نسبت به تعیین و تکلیف این میزان کالای موجود در بنادر اقدام کنند.عمرانی با اشاره اینکه حدود ۶ میلیون تن کالا در گمرکات کشور رسوب کرده که باید به فوریت تخلیه شود، عنوان کرد: تخلیه و عرضه این کالاها نسبت به کاهش قیمت این کالاها تاثیر بسزایی دارد و امروز دستورات لازم در این زمینه صادر شد.

منبع