پس از اعلام سازمان تامین اجتماعی مبنی بر تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری، این سازمان درخواست رفع تعارض و صدور رأی وحدت رویه نمود و هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۰/۱۰/۱۳۹۹ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل جلسه داده و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به صدور رأی مبادرت کرده است.

بر اساس این رای «اعلام تعارض احراز شرایط و استحقاق بیمه‌شده جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان‌آور می‌بایست رسماً از سوی تأمین اجتماعی ابلاغ شود و صرف تأیید شغل شاکی در کمیته بدوی و تجدیدنظر استانی به منزله اشتغال در شغل مورد ادعا نمی‌باشد.»

متن کامل رای شماره ۱۳۳۹ مورخ ۲۰/۱۰/۱۳۹۹ به شرح زیر است:

رای شماره ۱۳۳۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع «اعلام تعارض احراز شرایط و استحقاق بیمه‌شده جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان‌آور می‌بایست رسماً از سوی تأمین اجتماعی ابلاغ شود و صرف تأیید شغل شاکی در کمیته بدوی و تجدیدنظر استانی به منزله اشتغال در شغل مورد ادعا نمی‌باشد بنابراین حکم به رد صحیح می‌باشد»

تاریخ دادنامه : ۱۳۹۹/۱۰/۲۰  شماره دادنامه: ۱۳۳۹     شماره پرونده : ۹۸۰۲۴۷۵

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام‌کننده تعارض: سازمان تأمین اجتماعی

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

گردش‌کار: در خصوص دادخواست اشخاص به خواسته الزام به اجرای آرای کمیته استانی و احتساب سنوات اشتغال در مشاغل سخت و زیان‌آور شعب دیوان عدالت اداری آراء معارض صادر کرده‌اند، بدین نحو که شعبه ۵ تجدیدنظر طی دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۰۷۹۸ ـ ۱۳۹۶/۲/۲۵ و دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۱۰۶۸ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۶ و شعبه ۱۴ تجدیدنظر طی دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۵۵۰۴۲۹۷ ـ ۱۳۹۶/۱۲/۸ در رسیدگی به دادخواست اشخاص و به خواسته مذکور مستند به ماده ۸ آیین‌نامه اجرایی مشاغل سخت و زیان‌آور مصوب سال ۱۳۸۵ و ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی و ماده ۷۳ قانون ثبت اسناد و املاک و قانون تفسیر جزء ۱ بند (ب) تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی مصوب سال ۱۳۹۲ و با این استدلال که کمیته استانی شغل شاکی را سخت و زیان‌آور اعلام کرده و آرای کمیته مذکور از جمله اسناد رسمی و لازم‌الرعایه است و سابقه پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیان‌آور به هر میزان قبل یا بعد از اشتغال در مشاغل عادی به ازای هر سال سابقه یک و نیم سال قابل احتساب خواهد بود حکم به وارد دانستن شکایت صادر کرده‌اند، لیکن شعبه ۲۹ بدوی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۲۹۰۲۰۲۷ ـ ۱۳۹۵/۱۱/۲ که به موجب رأی شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۶۲۰۲۸۱۲ شعبه ۱۶ تجدیدنظر مورخ ۱۳۹۶/۶/۱۲ تأیید شده و دادنامه شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۲۹۰۱۰۳۵ ـ ۱۳۹۶/۳/۱۶ که به موجب رأی شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۶۹۰۰۶۸۴ شعبه ۲۰ تجدیدنظر مورخ ۱۳۹۶/۶/۲۵ تأیید شده و دادنامه شماره ۹۵۰۹۹۷۰۹۰۲۹۰۳۲۴۹ ـ ۱۳۹۵/۱۱/۵ که به موجب رأی شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۵۶۲۰۲۸۹۵ شعبه ۱۶ تجدیدنظر مورخ ۱۳۹۶/۶/۱۳ تأیید گردیده و شعبه ۴۶ بدوی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۰۲۹۰۱۵۲۵ ـ ۱۳۹۷/۴/۶ که به موجب رأی شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۶۸۰۱۶۵۶ ـ ۱۳۹۷/۶/۴ تأیید شده در رسیدگی به همان خواسته مستند به تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی و آرای شماره ۹۰ ـ ۱۳۸۹/۳/۱۰ و ۹۵ ـ ۱۳۸۹/۳/۱۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و ماده ۸ و بند ۳ ماده ۱۳ آیین‌نامه اجرایی مشاغل سخت و زیان‌آور مصوب سال ۱۳۸۵ و با این استدلال که هر چند مشاغل شاکی به عنوان سخت و زیان‌آور تأیید شده لیکن صرف تأیید شغل به منزله اشتغال در شغل مورد ادعا نیست و شاکی دلیلی بر اشتغال خود در شغل مورد ادعا ارائه نداده و در این حالت لیست‌های ارسالی از ناحیه کارفرما ملاک عمل است و صرفاً تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور بر عهده کمیته‌های بدوی و استانی است و احراز شرایط اشتغال جهت بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور جزء وظایف سازمان تأمین اجتماعی می‌باشد حکم به غیروارد دانستن شکایت صادر کرده‌اند. به جهت مذکور رفع تعارض و صدور رأی وحدت رویه از سوی اعلام‌کننده تعارض درخواست شده است.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۳۹۹/۱۰/۲۰ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی

الف ـ تعارض در آراء محرز است.

ب ـ طبق آراء شماره ۹۰ ـ ۱۳۸۹/۳/۱۰ و ۹۵ ـ ۱۳۸۹/۳/۱۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و مطابق ماده ۸ آیین‌نامه اجرایی بند ۵ جزء (ب) ماده واحده قانون اصلاح تبصره دو به ماده ۷۶ مصوب سال ۱۳۷۱ـ مصوب سال ۱۳۸۵، تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان‌آور بر عهده کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی است و همچنین به موجب بند ۳ ماده ۱۳ آیین‌نامه فوق‌الذکر، احراز شرایط و استحقاق بیمه شده جهت بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان‌آور می بایست رسماً از سوی تأمین اجتماعی ابلاغ شود و از آنجا که صرف تأیید شغل شاکی در کمیته‌های مذکور به منزله اشتغال در شغل مورد ادعا نیست، بنابراین آراء   صادر شده به غیروارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش‌کار صحیح و موافق مقررات است. این رأی به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مرتضی علی اشراقی