پس از ادعای بانک مرکزی مبنی بر اینکه حدود یک میلیارد و ۳۵۰ میلیون دلار تامین ارز انجام شده، اما کالاها از گمرک ترخیص نشده‌اند، معاون فنی گمرک در این زمینه شفاف سازی کرد و به ارایه توضیحاتی پرداخت. مهرداد جمال ارونقی معاون گمرک ضمن رد ادعای بانک مرکزی مبنی بر اینکه صاحبان کالا عمداً کالاهای خود را ترخیص نمی‌کنند، در اظهاراتی گفته است که مطابق اعلام گمرک و براساس اسناد دریافتی از بانک مرکزی، ۹۰ درصد کالاهای مشمول تامین ارز ۳۵۰ میلیون دلاری از گمرک ترخیص شده ودر مورد ادعای بانک مرکزی در خصوص یک میلیارد دلاری که هنوز اظهار نشده، نیز پیگیری‌ها نشان می‌دهد، این کالاها در جریان اظهار و ترخیص قرار دارند.

  ۹۰   درصد کالاها ترخیص شد

نیمه آبان ماه سال جاری، بانک مرکزی با انتشار اطلاعیه رسمی اعلام کرد: «از ابتدای سال تا پایان مهرماه، این بانک حدود ۲۰ میلیارد دلار کد رهگیری اعلامی، تأمین ارز صادر کرده است که به‌موجب اطلاعات و آمار، تاکنون حدود یک میلیارد دلار از موارد فوق در گمرک اظهار نشده است. همچنین بیش از ۳۵۰ میلیون دلار به‌‌رغم اظهار در گمرک، منجر به ترخیص کالا نشده، لذا به‌نظر می‌رسد عدم صدور کد رهگیری تأمین ارز، علت اصلی عدم ترخیص کالاها از گمرک نباشد.» البته این موضوع اخیرا نیز از سوی رییس‌کل بانک مرکزی یک‌بار دیگر مورد اشاره قرار گرفت. اما ادعای رییس کل بانک مرکزی واکنش گمرک را در پی داشت. به‌طوری‌که مهرداد جمال ارونقی، معاون فنی و امور گمرکی گمرک ایران با اشاره به مکاتبات و بررسی‌های انجام شده جزئیات تازه‌ای از آن را مطرح کرده است.  این مقام مسوول در گمرک ایران با اشاره به مکاتبات صورت گرفته بین گمرک ایران و بانک مرکزی گفت: بر اساس مکاتبه طبقه بندی شده بانک مرکزی، اعلام شده که تعداد ۴۳۷۶ کد رهگیری اعلامیه تامین ارز به ارزش ۵۳۰/۴۵۰/۸۹۲ یورو در هیچ اظهارنامه‌ای ثبت نشده و ۲۲۴۱ کد رهگیری اعلامی، تأمین ارز به ارزش ۱۳۵/۴۴۰/۳۶۹ یورو با وجود ثبت در اظهارنامه، ترخیص نشده است. ارونقی با بیان اینکه کلیه ۲۲۴۱ رکورد اعلامی مبنی بر اظهار و عدم ترخیص کالا، توسط گمرک مورد بررسی قرار گرفت، افزود: ۱۷۴۵ فقره اظهارنامه، پس از صدور و اعمال کدرهگیری بانک‌های عامل، در مهلت مقرر قانونی، از گمرکات کشور ترخیص و خارج شده‌اند. همچنین تشریفات ترخیص قطعی و خروج ۲۸۹ فقره اظهارنامه درحال انجام است و اغلب این کالاها به صورت درصدی با صدور مجوز خاص از گمرک ترخیص شده‌اند. ۲۰۶ فقره از اظهارنامه‌های اعلامی نیز حین انجام تشریفات گمرکی یا اخذ مجوزهای قانونی یا مکاتبه با دفاتر ستادی گمرک ایران به دلیل تفاوت تعرفه، ارزش یا مباحث مقرراتی هستند و نسبت به ابطال یک فقره اظهارنامه نیز وفق درخواست صاحب کالا اقدام شده است که تمامی این اطلاعات با جزئیات، در اختیار بانک مرکزی قرار خواهد گرفت. معاون فنی و امور گمرکی گمرک همچنین گفته است: بر این اساس، نسبت به ترخیص بیش از ۹۰ درصد اظهارنامه‌هایی که کد رهگیری بانک آنها صادر شده، اقدام شده و این امر نشان می‌دهد صاحبان کالا پس از صدور کد رهگیری بانک، کالای خود را از گمرکات ترخیص می‌کنند.

  جزییات یک میلیارد دلاری که اظهار نشده 

وی همچنین با اشاره به اینکه ایستایی درخصوص ۲۰۶ فقره اظهارنامه درحال انجام تشریفات گمرکی طبیعی است، توضیح داد: از عوامل ایستایی این اظهارنامه می‌توان به عواملی از جمله تاخیر در تودیع حقوق ورودی توسط برخی شرکت‌ها یا موسسات دولتی، انجام تشریفات و ارایه تعهد توسط صاحب کالا جهت عرضه کالای اساسی در سامانه بازارگاه، تغییر ردیف تعرفه اظهاری در پی بررسی گمرک و لزوم ویرایش ثبت سفارش صادره، پیگیری صاحب کالا جهت اخذ و ارایه مجوز معافیت از پرداخت حقوق ورودی، اخذ و ارایه مجوزهای قانونی و لزوم انجام آزمایش‌های لازم روی نمونه کالای وارده، استنباط تفاوت ارزش یا تعرفه یا اتمام مهلت زمانی ترخیص برخی از اقلام مشمول مصوبات خاص مانند خودرو و کالاهای گروه (۴) و مسائلی از این قبیل بوده است.

همچنین در بخشی از اظهارات معاون فنی گمرک ایران به اعلام بانک مرکزی در مورد یک میلیارد دلار اظهار نشده، اشاره شده و توضیح داده که با توجه به بررسی تصادفی چند رکورد از ۴۳۷۶ کد رهگیری – که مطابق نظر بانک مرکزی به گمرک اظهار نشده و تکلیفی در این خصوص متوجه گمرک نیست – به نظر می‌رسد این وضعیت برای کالاهای اظهار نشده به گمرک نیز صدق می‌کند. باید توجه داشت گمرک ایران اخیرا بخشنامه‌ای در این خصوص صادر و به کلیه مراجع تحویل‌گیرنده و گمرکات اجرایی ابلاغ کرد تا کالاهای موجود در بنادر و گمرکات به قید فوریت تعیین تکلیف شوند.

منبع