وزارت صمت منتشر کردوزارت صمت، شاخصهای عملکردی بخشهای صنعت، معدن و تجارت را منتشر کرد. براساس این آمار میتوان عنوان کرد که طی ۹ ماه نخست سال جاری، تعداد جوازهای صادر شده در بخش صنعت، گواهی کشف و پروانه بهرهبرداری اصناف، تجارت خارجی، نرمافزار، جواز و پروانه خدمات فنی و مهندسی، جواز تاسیس مراکز پژوهشهای صنعتی و معدنی و پروانه تحقیق و توسعه، افزایش یافته است. در همین حال تعداد جوازهای صادره درخصوص پروانه اکتشاف معادن، پروانه پژوهش و گواهی تحقیق و توسعه کاهش یافته است. همچنین با بررسی آمار منتشر شده میتوان گفت که موقعیتهای شغلی ایجاد شده با صدور مجوزهای مختلف در بخش صنعت، معدن و نرمافزاری، صعودی گزارش میشود. با این وجود حجم کل سرمایهگذاری خارجی در طرحهای صنعتی، معدنی و تجاری، کاهش محدودی را تجربه کرده است. در همین حال آمار تولید در بسیاری از حوزهها امیدبخش توصیف میشود. آمار تولید در بخش معدن و صنایع معدنی حکایت از آن دارد که تولید اغلب کالاهای منتخب این بخش در سال جاری، افزایشی بوده است. تنها تولید شمش آلومینیوم، آلومینا و کنسانتره زغالسنگ کاهش یافته است.
براساس آمار منتشر شده از سوی معاونت طرح و برنامه وزارت صمت تعداد مجوزهای صادر شده در حوزه صنعت و بخش جواز تاسیس در ۹ ماه نخست سال جاری برابر ۱۹ هزار و ۸۱۲ مورد عنوان شده است. تعداد این مجوزها در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشد ۱۸ درصدی داشته است. در همین حال پروانههای بهرهبرداری نیز در بازه زمانی مورد بحث طی سال جاری، ۴ هزار و ۵۶۷ مورد بوده که در مقایسه با ۴ هزار و ۳۶۳ مجوز صادر شده در سال گذشته، ۴٫۷ درصد افزایش یافته است. افزایش در صدور مجوزهای یاد شده حکایت از آن دارد که در سال جاری، رونق تولید بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است و تولیدکنندگان داخلی با وجود تمام فشارها، با جدیت فعالیت میکنند.
در عین حال طی ۳ فصل نخست سال جاری ۵۰۴ مجوز اکتشاف صادر شده است؛ درحالی که این رقم برای مدت مشابه سال ۹۷، برابر ۵۹۳ بود. بنابراین باید اذعان کرد که تعداد پروانههای اکتشاف معدن تا پایان آذرماه سال جاری، در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۱۵ درصد کمتر شده است. در همین حال، تعداد گواهی کشف در سال جاری رشد ۲٫۵ درصدی داشته و برابر ۲۸۹ مورد عنوان شده است. پروانه بهرهبرداری از معادن نیز تنها با رشد ۰٫۳ درصدی، ۳۳۳ مورد عنوان شده است.
تعداد مجوز پروانههای صنفی در ۹ ماه نخست سال جاری برابر ۲۹۳ هزار و ۷۷۷ مورد عنوان شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۰٫۷ درصد بیشتر شده است. در همین حال باید عنوان کرد تا پایان پاییز سال جاری، ۵ هزار و ۵۹۰ کارت بازرگانی صادر شده است؛ بنابراین باید اذعان کرد تعداد کارتهای بازرگانی صادر شده تا این تاریخ در مقایسه با سال گذشته، ۳ درصد بیشتر شده است. همچنین پروانه بهرهبرداری نرمافزار نیز در ۹ ماه ابتدایی سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال ۹۷، رشد ۵۵٫۶ درصدی داشته و از ۱۸ فقره به ۲۸ فقره افزایش یافته است. باید افزود تعداد جواز خدمات فنی و مهندسی و پروانه فنی و مهندسی صادر شده نیز به ترتیب رشد ۱۸٫۸ درصدی و ۳٫۲ درصدی داشتهاند و به ترتیب ۲۵۳ و ۱۲۹ جواز در حوزههای موردبحث صادر شده است.
البته با وجودی که صدور جواز تاسیس مرکز پژوهشهای صنعتی و معدنی ۷۵ درصد افزایش یافته و به ۱۴ فقره رسیده است؛ پروانه پژوهش در همین مراکز، افت ۵۰ درصدی داشته و به ۵ مورد رسیده است. صدور گواهی تحقیق و توسعه نیز با افت ۶۷ درصدی از ۲۰۶ مجوز در سال ۹۷ به ۶۸ مجوز در سال ۹۸ کاهش یافته است. اما صدور پروانه تحقیق و توسعه در سال جاری رشد بیش از ۲۰ درصدی را تجربه کرده و به ۱۳۰ مورد رسیده است.
سرمایه و اشتغال مجوزهای صادره
از سوی دیگر بررسیهای آماری نشان از این دارد که سرمایه مجوزهای صادر شده در بخش جواز تاسیس طی ۹ ماه نخست سال جاری در مقایسه با ۹ ماه ابتدایی سال ۹۷، کاهش ۷ درصدی داشته است. سرمایه مجوزهایی که با عنوان پروانه بهرهبرداری در همین زمان صادر شدهاند نیز در مقایسه با سال گذشته، افت بیش از ۱۱ درصدی را تجربه کرده است. بر پایه همین آمار باید گفت که هزینه عملیات اکتشاف در ۷ ماه ابتدایی سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال ۹۷، نزدیک به ۵۴ درصد بیشتر شده است. این درحالی است که هنوز آمار آبان و آذر اعلام نشده است.
براساس مجوزهای صادر شده در بخش صنعت، از ابتدای سال تا پایان پاییز، برای ۴۵۴ هزار و ۵۰۲ نفر، موقعیت شغلی جدید ایجاد شده است؛ این در حالی است که آمار اشتغال این بخش در سه فصل نخست سال گذشته برابر ۳۹۶ هزار و ۷۵۲ نفر بود. یعنی اشتغالزایی این بخش، ۱۴٫۶ درصد افزایش یافته است. در همین حال، اشتغالزایی ناشی از صدور پروانه بهرهبرداری در بخش صنعت تا پایان آذر ماه سال جاری، ۷۲ هزار و ۳۷۸ مورد عنوان شده است. این تعداد موقعیت شغلی در مقایسه با آمار اشتغال سال گذشته، افت ۶٫۸ درصدی داشته است.
همچنین بررسی پروانههای بهرهبرداری صادره در بخش معدن، نشانگر این است که ۲ هزار و ۹۳۳ موقعیت شغلی جدید ایجاد شده که در مقایسه با آمار اشتغالزایی سال ۹۷، رشد بیش از ۱۴ درصدی را تجربه کرده است. پروانههای بهرهبرداری نرمافزاری تا پایان پاییز سال جاری، برای ۴ هزار و ۹۷۹ نفر موقعیت شغلی ایجاد کردهاند؛ یعنی باید اذعان کرد، این تعداد موقعیت شغلی در مقایسه با مدت مشابه سال ۹۷، رشد بیش از ۶۰۷ درصدی داشته است.
نگاهی به سرمایهگذاری خارجی
حجم کل سرمایهگذاری خارجی برای طرحهای صنعتی، معدنی و تجاری مصوب در هیات سرمایهگذاری خارجی ظرف ۹ ماه ابتدایی سال جاری، برابر ۸۳۱٫۸ میلیون دلار عنوان شده است. این رقم در مدت زمان مورد بحث در سال ۹۷، برابر ۸۳۷ میلیون دلار بود؛ یعنی حجم کل سرمایهگذاری خارجی در این بازه زمانی و در سال جاری، افت ۰٫۶ درصدی داشته است. در همین حال تعداد پروژههای سرمایهگذاری خارجی در این بازه زمانی، از ۵۰ مورد در سال ۹۷ به ۷۰ مورد در سال ۹۸ افزایش یافته و درواقع رشد ۴۰ درصدی داشته است.
تامین مالی و تسهیلات
آمارهای منتشر شده همچنین نشان میدهد، از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه، به ۱۵ هزار و ۸۶۷ بنگاه تولیدی کوچک، متوسط و طرحهای نیمهتمام با پیشرفت بالای ۶۰ درصد در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی برابر، کمک مالی شده است. مجموع این پرداختی برابر ۲۶۵۵۳۰٫۹ میلیارد ریال عنوان شده است. همچنین براساس آمار، با توجه به تسهیلات برنامه تولید و اشتغال (تبصره ۱۸) از ابتدای اسفند ۹۷ تا پایان آذرماه سال جاری، از مجموع یک هزار و ۶۲۷ طرح معرفی شده به بانک، ۲۷۸ مورد آنها مشمول دریافت تسهیلات شدهاند. درمجموع نیز ۱۵۹۵۹٫۵ میلیارد ریال تسهیلات در اختیار آنها قرار گرفته است.در ۹ ماه نخست سال ۹۸، درمجموع ۳٫۰۳ میلیون فقره بازرسی از واحدهای صنفی انجام گرفته است، تعداد بازرسیهای انجام شده تا پایان آذرماه سال ۹۷، برابر ۲٫۵۹ میلیون فقره بود. یعنی تعداد بازرسیها در سال جاری نزدیک به ۱۷ درصد افزایش یافته است. در همین حال تعداد پروندههای تشکیل شده نیز از ۱۶۰ هزار فقره در سال ۹۷ و بازه زمانی مورد بحث به ۲۰۲ هزار فقره در سال جاری افزایش یافته است که رشد بیش از ۲۶ درصدی داشته است. با افزایش بازرسی و پروندههای ثبت شده، بدیهی است که میزان تخلفات کشف شده نیز افزایش داشته و با رشد حدود ۲۴ درصدی از ۲۰۹ هزار فقره در سال ۹۷ به ۲۵۹ فقره در سال جاری، افزایش یافته است. با این وجود رسیدگی به شکایت مردم، افت محدود ۴٫۵ درصدی را پشت سر گذاشته و از ۱۳۳ هزار فقره در ۹ ماه نخست سال جاری به ۱۲۷ هزار فقره تا پاییز سال ۹۸، کاهش یافته است.
نگاهی به آمار تولید کالاها
بخش دیگری آمارهای منتشر شده، نشان میدهد، در ۹ماه نخست سال جاری برابر ۱۸ میلیون و هفت هزار تن فولاد خام در کشور تولید شده است. حجم تولید فولاد خام کشور در ۹ ماه ابتدایی سال جاری برابر ۱۶ میلیون و ۹۶۵ هزار تن برآورد شده است. یعنی میزان تولید فولا خام در سال جاری، ۶٫۱ درصد افزایش یافته است. میزان تولید محصولات فولادی در مدت زمان مورد بحث طی سال جاری برابر ۱۵ میلیون و ۵۳۸ هزار تن برآورد شده است. این میزان تولید در مقایسه با تولید سال گذشته، رشد ۶ درصدی داشته است. میزان تولید کاتد مس از ۱۸۰ هزار تن در ۹ ماه ابتدایی سال ۹۷ به ۱۹۱٫۹ هزار تن در سال جاری افزایش یافته است. در همین حال تولید شمش آلومینیوم کاهشی بوده و با افت بیش از ۲۳ درصدی از ۲۵۲ هزار تن در سال گذشته به ۱۹۳ هزار تن در سال جاری رسیده است. تولید آلومینا نیز کاهش ۲٫۴ درصد داشته و به ۱۷۱ هزار تن رسیده است. در همین زمان ۱۱۴۷ هزار تن کنسانتره زغالسنگ تولید شده که در مقایسه با سال ۹۷، افت ۴٫۶ درصدی داشته است. تولید سیمان نیز در بازه یاد شده با ۱۱ درصد رشد به ۴۶ میلیون و ۶۲۰ هزار تن افزایش یافته است. مجموع تولید کاشی و سرامیک نیز با رشد نزدیک به ۶ درصدی به بیش از ۳۰۱ میلیون تن افزایش یافته است. تولید شیشه جام نیز برابر ۸۰۲ هزار تن عنوان شده که در مقایسه با آمار تولید سال گذشته، رشد ۸ درصدی را نشان میدهد. ظروف چینی و بهداشتی نیز به ترتیب با رشد ۱۹٫۲ و ۷٫۹ درصدی در مقایسه با سال گذشته، هرکدام به میزان ۴۱٫۸ و ۷۹٫۲ هزار تن تولید شدهاند.