در حالی که فشارهای ناشی از تحریم اقتصادی چالش‌های متعددی را برای صنعتگران ایجاد کرده است، اما تازه‌ترین آمار صنعتی نشان می‌دهد که بیش از ۷۷ درصد واحدهای تولیدی در شهرک‌های صنعتی، همچنان فعال بوده و تولید در این بنگاه‌ها ادامه دارد.آیا این به راهبردهای صنعتی کشور باز می‌گردد؟

مدیران واحدهای صنعتی چه می‌گویند؟
کسی فراموش نمی‌کند که چند سال قبل (حدود دو سال) تولیدکنندگان صحبت از تعطیلی واحد خود می‌کردند و می‌گفتند شرکت‌های واردکننده عرصه را به ما تنگ کرده‌اند و اجازه نمی‌دهند تولید شکل گیرد. ولی این روزها که حلقه واردات به‌خاطر انواع محدودیت‌ها و افزایش نرخ ارز تنگ‌تر شده دیگر حرف از تعطیلی صنایع زده نمی‌شود، بلکه آنهایی هم که سال‌های گذشته کار و کسب خود را تعطیل کردند به‌دنبال دریافت تسهیلات برای برگشت به صحنه تولید هستند.
رضا سنجابیان تولیدکننده فعال در شهرک‌های صنعتی است. وی می‌گوید که وقتی در محافل خودمانی با تولیدکنندگان هستیم می‌بینیم که شرایط تولید برای همه آنها تا حدودی بهتر شده است و دیگر مانند گذشته حرف از نداشتن مشتری نمی‌زنند.
وی اعتقاد دارد که چرخ صنعت آنها با تحریم چرخیده است، چرا که مردم به سمت خرید کالای ایرانی تغییر رفتار دادند. اگر هر کشور دیگری بود اکنون آمار واحدهای تعطیل و راکد آن رکورد جهانی زده بود.
البته تولید در این روزها هم بسیار سخت و نفس‌گیر است.«مرتضی غلامی»، تولیدکننده‌ای که تنها ۳۰ درصد ظرفیت واحد تولیدی‌اش فعال است می‌گوید که خرید مواد اولیه داخلی سخت‌ترین کار ما شده است، چرا که قیمت‌ها مرتب نوسان دارد و برخی از مجموعه‌ها هم مقاومت در برابر فروش دارند.
وی ادامه می‌دهد که با وجود تحریم‌ها و رفتارهای سودجویانه شرکت‌های خارجی برای گران کردن قیمت‌ها، خرید مواد اولیه از آنها راحت‌تر از مجموعه‌های داخلی است.

تولید در قیاس با شرایط تحریم
محسن صالحی‌نیا، مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی درباره وضعیت واحدهای صنعتی و فعالیت آنها در شرایطی که تولید به‌خاطر واردات مواد اولیه سخت شده است به «ایران» گفت: واحدهای صنعتی کوچک از مجموعه‌هایی هستند که می‌توانند در شرایط تحریم در قیاس با مجموعه‌های بزرگ‌تر عملکرد بهتری داشته باشند. واحدهای صنعتی کوچک امکان همکاری با تولیدکنندگان خارجی برای خرید مواد اولیه، تأمین ماشین‌آلات و… را دارند. این همکاری مشترک اجتناب‌ناپذیر است.

صنایع کوچک بدون محدودیت فرامرزی
وی با بیان اینکه می‌توان از پتانسیل واحدهای صنعتی کوچک برای رشد اقتصادی کشور استفاده کرد، اظهارداشت: از آنجا که واحدهای صنعتی کوچک محدودیتی در برقراری تعامل و همکاری با سایر کشورها ندارند می‌توان از وجود آنها برای توسعه صنعتی کشور استفاده کرد.
صالحی نیا در مورد تزریق منابع مالی به صنایع کوچک ادامه داد: با توجه به طرح رونق تولید پیش‌بینی می‌شود واحدهای صنعتی کوچک ۸۰ درصد از ۳۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات را از آن خود کنند. البته تاکنون تسهیلاتی به واحدهای صنعتی پرداخت نشده است، اما با بررسی پرونده‌ها بزودی ارائه تسهیلات آغاز می‌شود.

۳۳ هزار واحد صنعتی در کشور فعال است
وی درباره وضعیت واحدهای صنعتی و شرایط تولید آنها اذعان داشت: در حال حاضر ۴۳ هزار و ۷۰۰ واحد صنعتی در شهرک‌های صنعتی وجود دارد که از این تعداد ۳۳ هزار ۸۰۰ واحد صنعتی فعال و حدود ۱۰ هزار واحد صنعتی غیرفعال یا به بیان دیگر راکد است.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه از حدود ۲۲٫۵ درصد واحد صنعتی غیرفعال یا راکد ۵۰ تا ۶۰ درصد آن امکان برگشت و احیا ندارند چرا که تولیداتشان با نیاز روز بازار همخوانی ندارد، تصریح کرد: واحدهای راکد که محصولاتشان در بازار فروش ندارد زمانی می‌توانند به چرخه صنعتی برگردند که به سمت به روز‌رسانی حرکت کنند.
وی خاطرنشان کرد: از ۳۳ هزار و ۸۰۰ واحد صنعتی، ۱۴ هزار واحد صنعتی با کمتر از ۵۰ درصد ظرفیت تولید خود فعال هستند. سهم فعالیت آنها در کل واحدهای فعال ۴۱ درصد است. با ظرفیت تولید ۵۰ تا ۷۰ درصد ۱۰ هزار واحد صنعتی فعال هستند که ۳۰درصد واحدهای صنعتی را شامل می‌شود. در این میان ۹ هزار و ۸۰۰ واحد صنعتی با ظرفیت بیش از ۷۰ درصد فعالیت می‌کنند که این عدد ۲۹ درصد کل صنایع فعال را شامل می‌شود. با این تفاسیر می‌توان گفت ۷۷٫۵ درصد واحدهای صنعتی در شهرک‌های صنعتی فعال است.

دیگر واردات، تهدید تولید نیست
مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی در پاسخ به این سؤال که تولیدکنندگان به سرمایه در گردش نیاز دارند تا بتوانند روزهای سخت تحریم را پشت سر بگذارند، افزود: با اجرای محدودیت واردات کالا به کشور و افزایش قیمت ارز، تولیدکنندگان مشکلاتشان در فروش کالا بشدت کاهش پیدا کرده است و براحتی محصولات خود را به دست متقاضیان می‌رسانند. این مهم تا حدودی از مشکلات نقدینگی تولیدکنندگان کم کرده است.
وی با بیان اینکه دیگر واردات تولیدکنندگان را تهدید نمی‌کند، گفت: شرایط برای تولیدکنندگان فراهم است و همه آنها می‌توانند از این موقعیت برای توسعه فعالیت‌های خود استفاده کنند.

سیاست‌های جدید صنعتی
صالحی نیا برای بهبود شرایط واحدها می‌گوید: برای اینکه وضعیت تولید بهتر شود به‌سمت کاهش قیمت تمام شده تولید حرکت خواهیم کرد. این اتفاق از طریق متعادل‌سازی قیمت مواد اولیه تولید چون پتروشیمی و فلزات، کاهش هزینه لجستیک و افزایش بهره‌وری دنبال می‌شود. مدیرعامل صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی اعتقاد دارد که قیمت محصولات پتروشیمی باید با نرخ‌های بین‌المللی هماهنگ باشد، در این صورت می‌توان به‌سمت کاهش قیمت تمام شده تولید حرکت کرد. در راستای حل مشکلات صنعتگران فرشاد مقیمی معاون امور صنایع وزیر صنعت، معدن وتجارت هم به شاتا گفته است: سیاست‌های کلان اقتصادی و صنعتی نظیر اصلاح سیاست‌های تجاری و ارزی، ریسک سرمایه‌گذاری در کشور، بازنگری درحقوق ورودی، افزایش هزینه تمام شده تولید، مدیریت ارزی دربخش صنعت و… از جمله موضوعاتی است که اخیراً مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. امیدواریم نتایج آن زودتر استخراج شود. وی گفت: محدودیت‌های بین‌المللی همواره اقتصاد و صنعت ما را نشانه رفته است و ما با بهره‌مندی از تجربیات دهه‌های گذشته می‌توانیم با قدرت بیشتری از تحریم‌های فعلی عبور کنیم.