پروانه کبره: معاملات بازار سهام در اولین روز بعد از استعفای رئیس سازمان بورس سپری شد و شاخص کل سهام نتوانست کارنامه ای بهتر از افت حدودا 0.65درصدی به دست سهامداران خود بدهد. هرچند برخی از کارشناسان ریزش دیروز شاخص کل را مرتبط با ریزش قیمت کامودیتی ها می دانند؛ موضوعی که با نزول مختصر شاخص ها همراه شد. در میان بازارهای موازی، دلار و سکه نیز در روز گذشته ارزان تر قیمت خوردند.

شاخص کل تالار شیشه ای که از شهریورماه قدم در مسیر صعودی گذاشته بود مجددا وارد فاز استراحت شده؛ موضوعی که در صورت تداوم می تواند باعث ناامیدی معامله گران بورسی به تغییر مسیر بازار شود. آنچه طی روزهای اخیر در بازار سهام گذشته، از دو منظر قابل بررسی است. نخست آنکه از منظر تکنیکال با توجه به اینکه کانال 2.1میلیون واحد نتوانست از این طبقه حساس برای مدت طولانی عبور کند، اکنون باید تا عملی شدن وعده های همتی و تعیین ریاست سازمان، حمایت جدید را برای شاخص کل پیدا کرد که احتمالا کف دو میلیون واحد می تواند پناهگاه خوبی برای نماگر اصلی بازار باشد.

دوم آنکه در شرایط کنونی که بورس در تدارک ریاست جدید سازمان بورس است، فرصت مذکور می تواند به نفع بازار سهام تمام شود. اگر رئیس جدید سازمان بتواند رضایت کارشناسان و حرفه ای های بازار را جلب کند، شاهد واکنش های مثبت به این انتخاب خواهیم بود. از آنجا که معمولا شاخص های سهامی در مواجهه با شوک های گوناگون واکنش های آنی از خود نشان می دهند، به نظر نمی رسد روند نزولی روز گذشته بازار به طور مستمر تداوم یابد. بنابراین با روی کار آمدن رئیس جدید سازمان بورس، سهامداران می توانند چند روزی را با خیال راحت بگذرانند. با توجه به عوامل فوق و نیز نزدیکی به پایان شش ماه نخست سال، احتمال تداوم درجازدن شاخص کل در کوتاه مدت ضعیف است.

با این حال برخی گمانه زنی ها از سناریوهای بدبینانه نیز پرده برمی دارند. رکود معاملات بورس تهران از ابتدای سال عمیق تر شده و ارزش معاملات خرد سهام در بیشتر روزها در سطوح کمتر از 3هزار میلیارد تومان قرار داشته و خروج پول های حقیقی از گردونه معاملات سهام نیز ادامه پیدا کرده است. بررسی های آماری نشان می دهد از ابتدای سال مبلغی در حدود 21هزار میلیارد تومان از بازار خارج شده است. این فرار سرمایه ها و نبود خریدار در حالی ادامه دارد که جدیدترین برآوردها از نسبت قیمت به سود هر سهم بازار نشان می دهد سنجه مذکور در رقم 6.1واحدی قرار گرفته است. بازار سهام درحالی معاملات خود را در 1403آغاز کرد که نسبت قیمت به سود هر سهم در محدوده 7.1واحد قرار داشت. این در حالی است که نسبت قیمت به سود که اکنون به مرتبه 6 رسیده است در قیاس با روزهای اوج قیمت سهام در مرداد 99، تعدیل شده است.

اما پرسش اینجاست که چرا وضعیت مذکور نتوانسته سرمایه گذاران را به خرید سهام ارزنده تالار شیشه ای ترغیب کند؟ کارشناسان بورسی می گویند این موضوع از یک سو به ناامیدی سرمایه گذاران نسبت به آینده بازار سهام و بی اعتمادی آنها نسبت به سیاستگذاری های اقتصادی، و از سوی دیگر هراس از نزول بیشتر قیمت سهام بازمی گردد. در نمایی از نوسانات چند ماه گذشته شاخص کل، نزول های پی در پی و بازگشت های ضعیفی را مشاهده می کنیم. به ویژه در خرداد و تیرماه بازار سهام متاثر از ریسک های ناشی از تحولات سیاسی کشور، نوسانات منفی شدیدی را به نمایش گذاشت. به نظر می رسد با توجه به اینکه بورس تهران در آستانه یک انتخاب بزرگ قرار دارد، این امر بتواند به تغییر مسیر شاخص های سهامی کمک کند.

از سوی دیگر برخی از گمانه زنی ها حاکی از این است که شاخص کل در سال های اخیر در شهریور و مهرماه نتوانسته عملکرد مطلوبی را به نمایش بگذارد و ممکن است این اتفاق در سال جاری نیز تکرار شود. با این اوصاف رویکرد رئیس جدید سازمان می تواند از مباحث مبهم چشم انداز روشنی به تصویر بکشد.

در دو روز گذشته نمادهای بزرگ و شاخص ساز با نزول بیشتری همراه بودند.البته برخی می گویند فشار فروش در این دسته از سهام به استراتژی معامله گران ناشی از شناسایی سود و معکوس شدن مسیر قیمت ها در بازار سهام نسبت به هفته قبل برمی گردد؛ به طوری که در پایان ساعات کاری بورس تهران شاهد عقبگرد 0.65درصدی دماسنج اصلی بازار و 0.4درصدی نماگر هموزن از سقف روزانه بود. به این ترتیب هم شاخص کل کانال حساس 2.1 میلیون واحد را از دست داد و هم بورس با خروج پول سنگین بیش از 200میلیارد تومانی مواجه شد.

با نگاهی به وضعیت ورود و خروج پول در روزهای اخیر درمی یابیم که بازار در چهار روز متوالی خروج پول در حدود 600میلیارد تومان را ثبت کرده است. بازار سهام در هفته گذشته و در هفته ای نیمه تعطیل، فضایی مطلوب و با غلبه جو مثبت داشت که طی آن شاخص کل به میزان 1.6درصد رشد کرد. با این حال در دو روز گذشته کم رمق ظاهر شده است.

به این ترتیب، بعید به نظر می رسد شاهد افت های سریالی در این هفته باشیم. همان طور که در گزارش های پیشین اشاره شد، همگام با حرکت شاخص به سطوح کمتر از آغاز سال، ارزش معاملات نیز در مسیر انقباض حرکت کرده و از میانگین روزهای خوب فروردین تا دی ماه کمتر شده است که نگرانی فعالان بازار را به دنبال داشته است.

در بازار ارز، به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تاثیر گذار بر سودآوری شرکت ها، نرخ بازار آزاد حول مرز روانی 60هزار تومان نوسان می کند و هنوز به طور پایدار تثبیت نشده است. در بازار جهانی، کامودیتی ها طی هفته اول سپتامبر نزول قیمتی را تجربه کردند. از آنجا که بیش از 60درصد بازار سرمایه ایران کامودیتی محور است، نزول قیمتی کامودیتی ها طی هفته گذشته موجب افزایش جو منفی در بازار سرمایه ایران شد.

در هفته گذشته نفت وست تگزاس سطح 70دلاری را از دست داد و بهای هر بشکه نفت برنت به سطح 71دلاری رسید. دیگر کامودیتی های مهم برای بازار سرمایه، از جمله مس، آلومینیوم، روی، سرب، قلع و نیکل، نیز همگام با نفت نزول قیمتی را تجربه کردند. مس سطح کلیدی 9هزار دلاری را طی هفته اخیر از دست داد و به سطح 8هزار و 964دلار نزول کرد. بازار سرمایه از این موضوع تاثیر پذیرفت و از ابتدای هفته، روند منفی را پشت سر گذاشت.