آينده تحريم‌هاي بانكي


آينده تحريم‌هاي بانكي

 نقل‌وانتقالات دلاری

 

  • شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۵

پرسش امروز

پس از حل مناقشات پرونده هسته‌ای ایران و گام‌ گذاشتن در جهت بستن قراردادهای جدید به ویژه با اروپا، هنوز تنگناهایی وجود دارد که نگرانی‌هایی را در این زمینه به وجود آورده است. یکی از این مسائل و شاید عمده‌ترین آنها که این روزها بسیار شنیده می‌شود، «تحریم U-turn» است. اما این تحریم چیست و چه پیامدهایی داشته که تا این حد توانسته است حاشیه‌ساز باشد؟ به‌طور کلی می‌توان گفت تحریم U-turn ممانعت از معاملات مالی انجام شده توسط یک بانک در یک کشور (برای مثال ایالات متحده آمریکا) به سود یک بانک در کشور دیگری (مانند ایران) از طریق بانک‌های فراساحلی (مانند سوئیس) است (بانک فراساحلی به بانکی گفته می‌شود که در خارج از محل سپرده‌هایش مستقر شده و معمولا مالیات پایین و معافیت‌های مالیاتی دارد، این بانک‌ها در معاملات خارجی فعال هستند).

این راه گریز توسط بانک‌های ایرانی برای دور زدن تحریم‌های ایالات متحده برای معاملات بر پایه دلار آمریکا تا سال 2008 صورت می‌گرفت. کلمه U-turn به این دلیل به کار می‌رود که سرمایه‌ها به یک بانک آمریکایی انتقال یافته و فورا به‌صورت دلار به یک بانک اروپایی برگردانده می‌شوند. از سال 2008 به این سو، بر اساس مصوبه وزارت خزانه‌داری آمریکا، دسترسی ایران به خدمات مالی و استفاده از دلار در معاملات بانکی ممنوع شد. این به معنای آن بود که ایران دیگر نمی‌تواند در قراردادهای مبتنی بر دلار آمریکا از خدمات U-turn استفاده کند و این خود موجب دشواری در فروش محصولاتی همچون نفت خام می‌شد.

اکنون در شرایط پسابرجام و از سر گرفته شدن روابط تجاری ایران و غرب، این تحریم دوباره زیر ذره‌بین قرار گرفته است. تحریمی که به نظر می‌رسد نگرانی‌هایی را برای کسانی که قصد دارند وارد روابط تجاری با ایران شوند، ایجاد کرده است. ظاهرا طبق آنچه دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا می‌گوید قرار نیست تحریم نهادهای مالی و خدمات مالی آمریکا رفع شود. با توجه به اینکه معاملات دلاری نیز جزو این خدمات محسوب می‌شوند، دشواری‌هایی در مورد ورود سرمایه‌گذاران و تاجران به ایران به وجود خواهد آورد. همچنان رایزنی‌ها در مورد نحوه رفع این مشکل وجود دارد. به نظر می‌رسد در روزهای اخیر با توجه به سفر دولتمردان ایرانی و مقامات بانک مرکزی ایران به آمریکا، مسوولان درصدد هستند تا راهی برای حل این مشکل بیابند. در ادامه به بررسی وضعیت تحریم ایران به ویژه تحریم u-turn خواهیم پرداخت.

 

 آينده تحريم‌هاي بانكي


دکتر پرویز عقیلی کرمانی-
مدیر عامل بانک خاورمیانه


انتظارات فعالان اقتصادی و بانکداران ایرانی مبنی بر این بود که با اجرایی شدن برجام در دی ماه سال 94، روند سابق هر چه زودتر از میان برچیده و گشایش‌های تجاری و بانکی حاصل شود. اما روند کند وصل شدن سیستم بانکی ایران به بانک‌های خارجی، اجرایی شدن برجام را با نگرانی مواجه کرده است. دولتمردان نیز با اظهاراتی در داخل و خارج سعی در حل هر چه سریع‌تر این موضوع دارند.

در سال 1995 میلادی به دستور کلینتون، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، تحریم‌هایی علیه ایران وضع شد که شرکت‌های نفتی آمریکایی را از سرمایه‌گذاری در ایران منع می‌کرد. همچنین در سال 1996، داماتو، سناتور نیویورک مجلس سنا با ارائه طرحی، تحریم‌های ایران را به قانون تبدیل کرد. قانون داماتو به ممنوع كردن هرگونه سرمايه گذاري آتي بيش از 40 ميليون دلار درسال براي توسعه بخش نفت وگاز در ايران، توسط هر شركتي دردنيا، تاکید مي‌كند. همچنین این قانون ایران را در استفاده از دلار با محدودیت‌هایی مواجه کرد. در این سال‌ها به دلیل سهم بالای تولید نفت ایران در تامین نیاز بازارهای جهانی، رئیس‌جمهور آمریکا در قالب یک فرمان اجرایی، مقرر کرد که بانک‌های غیر آمریکایی و غیر ایرانی بتوانند دلار ایران را به ارز دیگری همچون یورو تبدیل کنند. این فرآیند اصطلاحا U-turn نام گرفته است. این اتفاق به‌رغم قانون داماتو و با فرمان اجرایی رئیس جمهور وقت آمریکا انجام شد تا بازار نفت جهانی با شوک کاهش عرضه نفت خام مواجه نشود. این روند تا زمان حمله آمریکا به عراق ادامه داشت. پس از اشغال عراق و صادرات نفت عراق به بازارهای جهانی و همچنین به‌دلیل تحریم‌های ناشی از برنامه هسته‌ای ایران، سال 2008رئیس‌جمهور وقت فرمان اجرایی جدیدی مبنی بر محدودیت‌های شدیدتر برای درآمدهای دلاری ایران را صادر کرد. از آن پس ایران دیگر نمی‌توانست از U-turn نیز استفاده کند.

 

به عبارت دیگراقتصاد ایران که تا قبل از سال 2008، قانون داماتو را که محدودیت‌های شدیدی علیه اقتصاد کشورمان تحمیل می‌کرد، به‌وسیله فرمان اجرایی روسای جمهور آمریکا عملا دور می‌زد، دیگر قادر به استفاده از U-turn نبود. در این میان برخی از بانک‌های اروپایی به خاطر سود و منافع چندبرابری خود به روند سابق تبدیل دلار به یورو ادامه دادند که با جریمه‌های سنگین دولت آمریکا مواجه شدند. البته بعضی از این جریمه‌ها علاوه بر تحریم‌ها شامل جریمه‌های ناشی از پولشویی این بانک‌ها نیز می‌شود. جریمه‌های صورت گرفته از سوی آمریکا، U-turn را به‌صورت کامل متوقف کرد و این اتفاق باعث شد تا دلارهای ناشی از فروش نفت ایران با دلار یا هر ارز دیگری مبادله نشود. در حال حاضر نیز پس از اجرایی شدن برجام، ایران می‌تواند نفت خود را با هر ارز دیگری به غیر از دلار مبادله کند. در حال حاضر نیز با توجه به صحبت‌های دکتر ظریف، دکتر سیف و وزیر خزانه داری آمریکا، پیش‌بینی می‌شود که دولت‌ها به دنبال راهی هستند تا U-turn را دوباره اجرایی کنند. البته در این بین چند تن از سناتور‌ها مخالفت‌های شدیدی را درباره راه‌اندازی دوبارهU-turn ابراز کرده‌اند. در حال حاضر نیز اگر حساب‌ها در یک بانک مشترک باشد، در این‌ صورت می‌توانیم این عملیات را انجام دهیم، از جمله عواملی که باعث شده بسیاری از بانک‌های خارجی و متعاقبا فعالان اقتصادی خارجی از تجارت و همکاری با اقتصاد ایران سرباز ‌زنند، نگرانی ناشی از ریسک معاملاتی همکاری با ایران و قدرت بالای دلار در بازار جهانی است.

راه‌حل رفع تحریم «U-turn»

دکتر رضا بوستانی – کارشناس اقتصادی

تا پیش از سال ۲۰۰۸ بانک‌های ایرانی به واسطه بانک‌های خارجی (غیرآمریکایی) از چرخه دلار استفاده می‌کردند. این نوع همکاری در نظام بانکی با عنوان «U-turn» شناخته می‌شود. به عبارت دیگر بانک‌های ایرانی بدون داشتن ارتباط مستقیم با سیستم بانکی آمریکا و با استفاده از بانک‌های دیگر از خدمات دلاری بهره می‌بردند چراکه هرگونه استفاده از دلار در نظام بانکی در هرکجای جهان نیازمند تسویه نهایی در فدرال‌رزرو آمریکا است. بر همین اساس ایران می‌توانست مهم‌ترین تجارت خارجی خود یعنی فروش نفت خام را با استفاده از دلار انجام دهد. همچنین در طرف دیگر و در واردات از ارز دلار استفاده کند. این اجازه استفاده از ارز دلار بر اساس مقرراتی بود که در آمریکا وجود داشت. در سال 2006 برای یکی از بانک‌ها و در سال ۲۰۰۸ برای تمام بانک‌های ایرانی u-turn بسته شد. این در حالی بود که پس از انقلاب اسلامی ایران، آمریکا به ایران اجازه داده بود که از این فرآیند استفاده کند. بعد از این چند قانون در آمریکا تصویب شد که هدف آن اعمال محدودیت بر بخش مالی اقتصاد ایران بود.

 


حل معضل U-turn

در برجام رئیس‌جمهوری آمریکا یکسری قوانین علیه ایران را تعلیق کرد، در چند مورد نیز برای توافق هسته‌ای ایران، رئیس‌جمهوری آمریکا از اختیارات قانونی خود استفاده کرد، برای رفع این تحریم نیز رئیس‌جمهوری آمریکا به دلیل اختیارات بالایی که دارد، می‌تواند وارد عمل شود. به‌طور مثال دولت آمریکا می‌تواند به ایران اجازه دهد در موارد خاصی، U-turn استفاده کند. به نظر می‌رسد با توجه به اینکه برجام با مذاکره به نتیجه رسیده است، تحریم‌های مربوط به سیستم بانکی نیز که منجر به مختل شدن چرخه u-turn شده است، می‌تواند با مذاکره برطرف شود. آمریکا متعهد شده است که ایران از منافع ناشی از برجام بهره‌مند شود، از این نظر این تعهد برگ برنده‌ای برای ایران است. ایران می‌تواند ادعا کند که به اندازه کافی از برجام ذی‌نفع نشده است. سخنان دکتر سیف نیز در آمریکا در همین راستا بود. منظور رئیس بانک مرکزی این بود که ما باید تمام نتایجی را که در برجام پیش‌بینی شده است به عینه مشاهده کنیم. در نهایت اینکه اگر دولت آمریکا عزم جدی برای بهره‌مندی ایران از برجام داشته باشد، می‌تواند این محدودیت‌ها را رفع کند.

پاسخ به 6 ابهام در مورد توافق هسته‌ای

 

منبع: لاتام و واتکینز

یک شرکت حقوقی معتبر چندملیتی با سابقه

اتحادیه اروپا و سازمان ملل بیشتر تحریم‌های ایران را لغو کرده‌اند؛ در حالی که ایالات متحده آمریکا تغییرات محدودتری را نسبت به تحریم‌های اقتصادی طولانی مدتش اعمال کرده است. در ژانویه سال جاری، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تایید کرد که ایران به تعهدات خود در زمینه امور هسته‌ای تحت برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) عمل کرده است. این گزارش از سوی آژانس، آخرین گام مورد نیاز برای دستیابی به «روز اجرای» برجام بود و راهی را برای تسهیل فوری تحریم‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران توسط سازمان ملل، اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا مشخص کرد. پیش‌بینی لاتام و واتکینز در 16 جولای و 29 اکتبر سال 2015 به مشتریان خود این بود که در روز اجرای برجام بیشتر تحریم‌های سازمان ملل و اتحادیه اروپا علیه ایران برداشته شده؛ اما هسته تحریم‌های آمریکا علیه ایران سر جای خود مانده و در محدودیت‌های قانونی مهم به کار خود ادامه خواهند داد و چالش‌هایی برای اشخاص، شرکت‌ها و در برخی موارد حتی تاجران غیر آمریکایی ایجاد خواهند کرد. در ادامه 6 نکته کلیدی در مورد تاثیر این توافق تاریخی در امور مالی و کسب‌و‌کار جهانی ذکر خواهد شد.

1- تمایز میان تحریم‌های اولیه آمریکا که بر سر جای خود باقی می‌مانند و تحریم‌های ثانویه که تعلیق یا رفع می‌شوند، چیست؟

تحریم‌های اولیه توسط دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا اداره و وضع شده‌اند. این ممنوعیت‌های طولانی‌مدت و گسترده در مورد فعالیت اشخاص آمریکایی، غیر آمریکایی‌هایی که از آمریکایی‌ها برای نقض تحریم‌ها استفاده کنند و انتقال کالاها و فناوری‌های تحت مقررات آمریکا به ایران به کار می‌رود. همچنین این تحریم‌ها برای موسسات خارج از آمریکا که مالک یا کنترل‌کننده آنها آمریکایی باشد نیز به کار می‌رود. اما همین دفتر یک گواهینامه عمومی برای اجازه به شعب فرعی موسسات آمریکایی در جهت وارد شدن در محدوده‌ای از فعالیت‌های تجاری با ایران صادر کرده است. تحریم‌های ثانویه برای بسیاری از شرکت‌ها و افراد غیر آمریکایی به کار می‌روند، حتی آنان که با آمریکا ارتباطی ندارند. این نوع تحریم‌ها در طول زمان گسترده‌تر شد و برای اثرگذاری در بخش‌های مختلف اقتصاد ایران شدت یافت.به جز استثناهای محدود، ایالات متحده تحریم‌های اولیه را در اجرای برجام تسهیل نمی‌کند؛ زیرا دلیل آن تحریم‌ها مسائل دیگری مانند آنچه از جانب آنان تروریسم یا مسائل حقوق بشر خوانده می‌شود، بوده است.

2- کدام تحریم‌های ثانویه تعلیق می‌شوند؟

از جمله موارد رفع شده یا تعلیقی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

خدمات بانکداری یا مالی خاص، بیمه یا بیمه مجدد و خدمات مربوطه، معامله با بخش‌های انرژی و پتروشیمی ایران، معامله با کشتیرانی و خدمات مربوط به آن، تجارت طلا و سایر فلزات گرانبها، گرافیت، فلزات نیمه ساخته شده مانند آلومینیوم با ایران، نرم‌افزار و فرآیندهای صنعتی و بخش خودرو. اشخاص آمریکایی نمی‌توانند در «خدمات مربوطه» بدون داشتن گواهی فعالیت کنند.

3- کدام تحریم‌های ثانویه باقی می‌مانند؟

تحریم‌های ثانویه آمریکا برای اشخاص غیرآمریکایی که آگاهانه معاملات مالی مهم با ایران را تسهیل کنند، مواد یا سایر حمایت‌های خاص دیگری را برای این کشور فراهم کنند، باقی می‌مانند که شامل حامیان ایران در فهرست اداره مذکور می‌شوند.

4- برخی از جنبه‌های مهم اجرای برجام برای موسسات مالی چیست؟

برای نهادهای مالی ایالات متحده آمریکا، اجرایی شدن برجام عملا فرصت جدیدی را پدید نمی‌آورد، جز اینکه فردی بتواند با گرفتن گواهی از دفتر ذکر شده در مقیاس خاصی عهده‌دار تامین مالی فروش هواپیمای مسافربری تجاری به ایران شود. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی بر اینکه نهادهای مالی آمریکایی نمی‌توانند در معاملات انجام شده از سوی افراد غیر آمریکایی، که دیگر موضوع تحریم‌های ثانویه آمریکا نیستند، شرکت کرده یا از آنها حمایت کنند، تاکید می‌کند. همچنین این دفتر می‌گوید گواهی کلی تحریم‌های u-turn، که اجازه فعالیت‌های تسویه دلار آمریکا با ایران را می‌دهد و روزگاری امکان‌پذیر بود، دوباره به شرایط اولیه خود برنخواهد گشت و لغو نخواهد شد. این دفتر به نهادهای مالی ایالات متحده توصیه می‌کند که به منع تسویه معاملات با ایران جز در مواردی که تحت گواهی آن توسط ITSR (دایره مربوط به مقررات مربوط به معاملات و تحریم ایران) منتشر شود، ادامه دهند.

این امر برای نهادهای مالی غیر آمریکایی نیز که حاضر به انجام معاملات با ایران در زمینه تحریم‌هایی که دیگر ثانویه محسوب نشده و رفع شده‌اند، نیز تا حدی موثر است. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی هشدار داده است که پس از توافق هسته‌ای، نهادهای مالی خارجی (خارج از آمریکایی) باید اطمینان دهند که معاملات مبتنی بر دلار آمریکا با ایران را از طریق نهادهای مالی ایالات متحده تسویه نمی‌کنند، زیرا اشخاص آمریکایی همچنان از صادرات کالاها، خدمات یا فناوری به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به ایران، از جمله خدمات مالی، منع شده‌اند.شبکه سوئیفت بانکی در روز 17 ژانویه اعلام کرده بود که بانک‌های ایرانی که دیگر مورد تحریم‌های اتحادیه اروپا قرار ندارند، به‌طور خودکار به این شبکه که مرکز آن در بلژیک واقع شده است، وصل خواهند شد. ایالات متحده تاکید کرده است که تحریم‌های ثانویه را بر افراد غیرآمریکایی که خدمات پیام‌رسانی مالی خاصی را فراهم کرده یا دسترسی مستقیم یا غیرمستقیم به چنین خدماتی را برای بانک مرکزی ایران یا سایر بانک‌های ایرانی تسهیل می‌کنند، تحمیل نخواهد کرد به استثنای مواردی که در فهرست‌های خزانه‌داری آمریکا آمده و شامل چند بانک ایرانی می‌شود.

5- چه تحریم‌های مهم دیگری طبق قانون آمریکا باقی می‌مانند؟

پس از توافق هسته‌ای و رفع بسیاری از تحریم‌ها، همچنان مواردی وجود دارد که افراد غیر آمریکایی را طبق قانون ایالات متحده با چالش‌هایی روبه‌رو کند. یکی از این موارد، برنامه‌ای در مورد صدور ویزا است که به افراد 38 کشور اجازه می‌دهد بدون ویزای آمریکا تا 90 روز به دلایل تجاری یا گردشگری به این کشور بروند. این در حالی است که افراد در صورت داشتن تابعیت دوگانه یا سفر به کشورهایی همچون عراق، ایران، سوریه یا سودان نیازمند ویزای سفر به ایالات متحده هستند که این بر سفر سریع تجار به ایالات متحده در آینده و پس از دیدار از ایران اثر خواهد گذاشت. به علاوه ریسک مداوم تحریم‌های جدید علیه ایران به دلایلی غیر از برنامه اتمی این کشور وجود دارد. از این جمله می‌توان به تحریم‌های موشکی اخیر ایران اشاره کرد.

6- آیا تحریم‌ها می‌توانند به سرعت به جای اول خود بازگردند؟

اگر ایران در تکمیل تعهدات خود تحت برجام تخطی کند، آمریکا می‌تواند بخشی یا تمامی تحریم‌ها را برگرداند. برجام فرآیندی ایجاد می‌کند که باید پیش از وضع مجدد تحریم‌های تعلیق شده انجام شود و این فرآیند تا 30 روز یا بیشتر طول می‌کشد. دفتر کنترل دارایی‌های خارجی شرح می‌دهد که ایالات متحده تمام تلاش خود را در جهت حل هر دغدغه‌ای از طریق این فرآیند خواهد کرد. اما اتحادیه اروپا شرط خاصی برای قادر ساختن این اتحادیه برای برگرداندن تحریم‌های قبلی در شرایط عدم تحقق برجام ذکر نکرده است. حمایت و حفاظت مناسب از اجرای قراردادها در تطابق با برجام در حالی که تهدید تحریم‌ها وجود دارد، نیز در این میان از سوی اتحادیه اروپا مورد پذیرش است.

درهای بسته بانک‌های آمریکایی

باربارا اسلوین

منبع: المانیتور

جیکوب لیو، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، مدتی پیش، در میانه ماه آوریل گفت که این کشور بر سر تعهدات خود در مورد تسهیل تحریم‌ها در چارچوب توافق اتمی پایبند است، اما تاکید کرد که دولت باراک اوباما اجازه هیچ‌گونه دسترسی، هرچند محدود به سیستم مالی آمریکا را (از سوی ایران) نخواهد داد.ایالات متحده با عدم صدور اجازه دسترسی ایران به «تراکنش‌های برگردان» (معادل فارسی برای همان واژه U-turn است) برای نقل و انتقال‌های بانکی دلاری، توانایی ایران را برای استفاده از امکان تسهیل تحریم‌ها، محدود می‌کند. اظهارات لیو در واکنش به سوال المانیتور در شورای روابط خارجی گفته شد. این اظهارات موجب شد سردرگمی درباره چگونگی مواجهه ایران با تجارت بین‌الملل و دسترسی به منابع ارزی، (به‌ویژه در مورد بانک‌های آسیایی)، عمیق‌تر شود.

کارشناسان امور بانکی می‌گویند که با توجه به نفوذ دلار آمریکا به‌عنوان اصلی‌ترین منبع ارزی جهان در عرصه امور مالی و تجارت بین‌الملل، ایران بدون دسترسی محدود به سیستم موسوم به تراکنش‌های برگردان، برای استفاده کامل از مزایایی که در جریان توافق اتمی به آنها دست یافته، دچار مشکل خواهد شد. تراکنش‌های برگردان (U-turn) به آن دسته از نقل و انتقال‌های دلاری گفته می‌شود (برای مثال، خرید و فروش نفت) که باید از طریق یک موسسه مالی آمریکایی تسویه شوند، حتی اگر پول لزوماً در بانک آمریکایی نباشد.مساله تراکنش‌های برگردان باعث چالش سیاسی شده و لوایحی در کنگره آمریکا مطرح شده‌اند که می‌توانند این تراکنش‌ها را برای ایران غیرقانونی کنند. با توجه به پاسخ لیو به المانیتور، به نظر می‌رسد که او می‌خواهد از این‌گونه تلاش‌ها جلوگیری کند. لیو گفت: «ما پیشنهاد نمی‌کنیم که تغییری در تراکنش‌های برگردان صورت بگیرد».وزیر خرانه‌داری گفت که مشکل ایران در جلب سرمایه‌گذاران خارجی مربوط به سیاست‌های دیگر داخلی و خارجی جمهوری اسلامی ایران است.لیو با ذکر اینکه «ایران چالش‌های بسیاری در زمینه تجارت دارد»، گفت: «برخی از آنها به رفتارهای ایران در این زمینه بازمی‌گردد. برخی از آنها به فعالیت‌های ایران خارج از حوزه هسته‌ای مربوط است.» لیو این موارد را ناشی از ادامه آنچه که وی حمایت‌ از تروریسم، بی‌ثبات کردن منطقه و آزمایش‌های موشکی خارج از عرف می‌خواند، ذکر می‌کند. او همچنین به مساله حقوق بشر اشاره کرده و گفت که دولت آمریکا تحریم‌هایی در این زمینه‌ها اعمال کرده است.

لیو همچنین تاکید کرد: «ما بر تعهدات خود (در توافق اتمی) پایبند هستیم، اما سیستم مالی ایالات متحده به روی ایران باز نیست و این چیزی نیست که تغییر کند. بنابراین، چالش اینجا است که چگونه با یک سیستم مالی پیچیده‌ کار کنیم، در حالی که توجه بسیاری معطوف به ملزومات قانونی آمریکا شده است».وی به یک سوال درباره اینکه چه میزان از ۱۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی و سایر دارایی‌های ایران که بین سال ۲۰۱۲ و ژانویه گذشته در بانک‌های خارجی بلوکه شده‌اند، به دلار ذخیره شده است، پاسخ نداد.الیزابت روزنبرگ، یک مقام پیشین وزارت خزانه‌داری و عضو ارشد «مرکز امنیت نوین آمریکا»، به المانیتور گفت که در صورت وجود چنین مبلغی به دلار و «بدون دسترسیِ هرچند محدود به تراکنش‌های برگردان، برای ایران بسیار دشوار خواهد بود که بتواند به منابع دلاری‌اش دست یابد».او گفت که همچنین برای ایران دشوار خواهد بود اگر بخواهد از ارزهایی با قابلیت تبدیل پایین‌تر مانند روپیه هند برای معاملات بزرگ استفاده کند بدون اینکه منبع آن دلار آمریکا باشد. در گذشته، ایران از روش تهاتر برای دور زدن این محدودیت‌ها استفاده می‌کرد، اما اکنون ترجیح می‌دهد که محصولات اروپایی را با دلار یا یورو بخرد تا اینکه بخواهد مبادله پایاپای با کالاهای هندی و چینی انجام دهد.

جیکوب لیو هنگام حضورش در شورای روابط خارجی، از برتری دلار که نتیجه چالش‌ با سایر ارزها بود، مغرور به نظر می‌رسید. دلار برتری خود را نسبت به ارزهایی مانند رنمینبی(پول رسمی چین) و یورو به دلیل افت اقتصاد چین و مشکلات حوزه یورو، تثبیت کرده است.او گفت: «در واقع هیچ رقیب محتملی وجود ندارد که بتواند جای آمریکا و دلار را بگیرد». لیو با ذکر اینکه «چنین دارایی باید محافظت شود»، گفت که این امر به ایالات متحده «اقتدار و تسلط خارق‌العاده‌ای در جهان» می‌بخشد.اما در حالی که این شرایط به آمریکا امکان می‌دهند تا از تحریم‌های اقتصادی به‌عنوان حربه‌ای دیپلماتیک استفاده کند، همان تحریم‌ها واشنگتن را نیز به یک هدف تبدیل می‌کنند. ایران همچنین با چالشی دیگر روبه‌رو است آن هم این که بانک‌های اروپایی تمایل چندانی به ایجاد خطوط اعتباری یا سرمایه‌گذاری مالی در ایران ندارند. آنها نگران عدم شفافیت در اقتصاد ایران هستند و از سوی دیگر هراس دارند که با نقض تحریم‌های آمریکا درخصوص اشخاصی مواجه شوند که به ادعای آمریکا به خاطر برنامه‌های موشکی ایران، حمایت از تروریسم یا نقض حقوق بشر، تحریم شده‌اند.بانک‌های بزرگ که پیشتر با جریمه‌های چند میلیارد دلاری برای نقض تحریم‌ها روبه‌رو شدند، نگرانند که ناخواسته تحریم‌هایی را بشکنند که هنوز موجود هستند یا با تحریم‌های جدیدی مواجه شوند که دولت بعدی آمریکا آنها را اعمال کند.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند که در سفرهایشان به کشورهای مختلف، برای دولت‌های خارجی و بانک‌ها روشن می‌کنند که اکنون تجارت عادی با ایران آزاد است.لیو گفت: «ما به‌طور جدی کار می‌کنیم تا مطمئن شویم که نهادهای مالی و دولت‌ها دریافته‌اند که برداشتن تحریم‌های اتمی به چه معنا است و راهنمایی لازم برای ایران را فراهم خواهیم کرد تا بتواند به منابع و تراکنش‌هایی که محق آن است، دسترسی پیدا کند».با این حال، این خطر وجود دارد که اگر ایران سود خاصی از توافق اتمی نبرد، دلیلی برای ماندن بر سر تعهدات خود درباره عدم توسعه سلاح‌های هسته‌ای نبیند.روزنبرگ با اشاره به تفوق وزارت خزانه‌داری بر امور خارجی گفت: «این مسیر بسیار سختی برای پیمودن است».

 


منبع: روزنامه دنياي اقتصاد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نه − 1 =