«ساخت ایران»؛ از شعار تا واقعیت

«ساخت ایران»؛ از شعار تا واقعیت

 

حسین سلاح‌ورزی نایب ‌رییس اتاق بازرگانی ایران

 


رشد اقتصادی به معنای افزایش هر ساله یا هر دوره‌یی در تولید ناخالص داخلی است. اگر تولید کالا و خدمات عرضه ‌شده در یک سال معین در یک کشور را در قیمت آن کالاها ضرب کنیم،  رشد اقتصادی به معنای افزایش هر ساله یا هر دوره‌یی در تولید ناخالص داخلی است. اگر تولید کالا و خدمات عرضه ‌شده در یک سال معین در یک کشور را در قیمت آن کالاها ضرب کنیم، تولید ملی به دست می‌آید. اگر بطور مثال تولید ملی ایران در سال 1395 عدد 100 باشد و سال 1396 با محاسبه و کنار گذاشتن نرخ تورم به عدد 105 برسد، گفته می‌شود که رشد تولید ناخالص داخلی ایران در سال 1396 به 5 درصد رسیده است. هر چه میزان رشد اقتصادی بالاتر باشد. درآمد سرانه بیشتر می‌شود و اگر این درآمد سرانه به طور مناسب توزیع شود (که از لوازم توسعه به‌حساب می‌آید) و از فعالیت‌های گوناگون به دست ‌آید، ایران کشوری رشد یابنده و درحال‌توسعه خواهد شد. برای اینکه رشد و توسعه افزایش یابد یک ‌راه اصلی و بسیار با اهمیت این است که این رشد از مسیر افزایش تولید کالاها و خدمات در ایران حاصل شود. علاوه بر این، آدمی در ذات و نهادش چیزی که خود خلق می‌کند را با عشق و علاقه بیشتری در کانون توجه قرار می‌دهد. به همین دلیل است که آدمی در طول عمر خود سعی می‌کند کاری، رخدادی و ساخته‌یی از خود داشته باشد و به آن افتخار کند. «ساخت ایران» یکی از آرزوهای همه‌کسانی است که این مرزوبوم کهن را دوست دارند و به امید پیشرفت آن فعالیت می‌کنند. یکی از گرفتاری‌های تاریخی جامعه ایرانی از دیرباز تا امروز با توجه به موضوع موردتوجه این نوشته وسعت ناکافی دید افراد و نهادها و گروه‌های درگیر است. به این معنی که وقتی موضوع «ساخت ایران» طرح می‌شود، نگاه‌ها به سرعت به سوی یک یا چند کالای صنعتی پیش می‌رود و اینگونه بیان می‌شود که باید یک کالای ملی تولید شود و نام آن را به طور مثال «خودرو ملی»، «موبایل ملی»، «ماشین لباسشویی ملی» و… گذاشت. شاید در نگاه اول و در ظاهر داستان، همین کالاها را نیز بتوان در سطح بالاتر تولید و نام «ساخت ایران» را بر آن نهاد. این کار اما می‌تواند اگر با محدودیت وسعت نگاه همراه باشد به دردسر منجر شود. اتفاقی که درباره «خودروی ملی» در دهه 1370رخ داد را می‌توان مصداقی از همین مفهوم تلقی کرد. تولید یک خودرو خاص به نام «سمند» و معرفی آن به نام تولید ملی که باید «ساخت ایران» بر آن حک شود متاسفانه تجربه مناسبی نبود و دلیل آن نیز وسعت محدود دید بود. این اتفاق نباید دوباره رخ دهد و شرایط را در جامعه به سمتی سوق دهد که «ساخت ایران» به مفهومی غیرقابل‌اعتماد تبدیل شود. برای اینکه «ساخت ایران» یک عنوان قابل ‌احترام نزد افکار عمومی شده و هر کس در هر سطحی از سن و سواد و ثروت و دارایی و تحصیل آن کالا یا خدمت را که «ساخت ایران» بر آن اطلاق می‌شود را تحسین کند باید فراتر از این را دید. این‌ یک امر فوق‌العاده بسیار بااهمیت است که سهل‌گیری درباره آن می‌تواند به لحاظ ذهنی و تاریخی پیامدهای دهشتناکی داشته باشد. آنچه قرار باشد نام «ساخت ایران» بر آن حک شود باید به ‌اندازه وسعت و عظمت سرزمین، تاریخ و جغرافی ایران عزیز باشد. آسان‌گیری در این باره و دادن آدرس نادرست به افراد و گروه‌های اجتماعی و اقتصادی و سیاسی درباره عنوان «ساخت ایران» را باید در کانون توجه عمیق قرارداد و با این مفهوم با احترام در بالاترین سطح برخورد شود. کالا یا خدمت برای اینکه «ساخت ایران» مصداق عینی، قابل‌احترام و عمیق نزد ایرانیان، شهروندان منطقه و شهروندان جهانی پیدا کند باید فقط یک کالای صنعتی باشد یا اینکه می‌توان ساخت ایران بر یک خدمت عمومی‌تر نیز را رشد و توسعه داد و بر آن اطلاق کرد؟علاوه بر این می‌توان پرسید «ساخت ایران» حتما باید یک کالای صنعتی باشد یا یک کالای کشاورزی نیز می‌تواند ساخت ایران را نمایندگی کند. درحال حاضر کالاهایی مثل فرش دستباف ایران، پسته ایران، خاویار ایران در دنیا اشتهار تام و تمام دارند و هر جا گفته شود پسته ایران خریداران ورزیده و آشنا به این محصول با احترام به آن، خرید را با رغبت انجام می‌دهند. شنیده‌شده است کشورهایی در جهان هستند که فرش تولید خود را با «مارک ایران» عرضه می‌کنند تا مشتری رغبت کند یا اینکه زعفران ایران را معرفی می‌کنند تا کالای خود را بفروشند. به نظر می‌رسد درباره این مسائل باید بحث و گفت‌وگو شود تا در کار تدوین نکات موردنیاز برای «ساخت ایران» با چشم‌هایی باز و ذهن عالی حرکت کنیم. بدون چون‌وچرا باید قبول کرد امروز ژاپن و آلمان دو کشور محبوب جهان در تولید کالاهای صنعتی هستند و ساخت ژاپن یا ساخت آلمان اعتبار دارند. چه عاملی در این فرآیند نقش نخست را ایفا کرده است؟ به نظر می‌رسد شهروندان جهان به آلمانی‌ها و ژاپنی‌ها در این باره که آنها هرگز کالای تقلبی، کم کیفیت و نامرغوب تولید نمی‌کنند در پویش زمان اعتماد کرده‌اند. استمرار و پایداری صنعتگران این دو کشور و برخی کشورهای دیگر در تولید کالای باکیفیت، رقابتی و کالایی که رضایت مشتری را جلب کند، اعتمادآفرین بوده و هست. درصورتی‌ که ایرانیان بخواهند «ساخت ایران» در دنیا برند قابل ‌احترام باشد باید در همه مراحل کار و تولید و فعالیت مقوله اعتماد مشتری را در دستور کار قرار دهند. شاید به زبان و نوشتن آسان باشد و صنعتگران بگویند این نخستین کار همه تولیدکنندگان است اما به نظر می‌رسد، اعتمادسازی فرآیند و روندی دشوار و نفس‌گیر است که نیاز به تمرین سخت ذهن و دل دارد. فردی می‌تواند اعتمادسازی کند که حرص، طمع، خودپسندی، زود سود کردن، دیر آمدن و زود رفتن، سر رقیب را تراشیدن، سر فروشنده و خریدار شیره مالیدن را در همه مراحل کسب وکار خود دور بیندازد. این کار نیاز به مراقبت ذهن و دل دارد و جایی می‌رسد که مقاومت در برابر رفتارهای قبیح کشنده می‌شود. به نظر می‌رسد مدیران و صاحبان باید کاری کنند وقتی نام کالای ایرانی در هر بازاری به زبان می‌آید در کنارش «اعتماد» به ذهن‌ها متبادر شود. اگر این موضوع در ذهن‌های ایرانیان نهادینه شود بقیه کارها را می‌توان بر پایه تجربه، دانش و تخصص آموخت. «ساخت ایران» را نباید به هر فردی و هر نهادی و سازمان و بنگاهی به ‌آسانی داد. برخی جایزه‌هایی که از سوی نهادهای کوچک و دهان‌پرکن در دهه‌های اخیر راه‌اندازی شده را باید درس عبرت قرار داد و «ساخت ایران» را در قد و قواره ایران بزرگ و عزیز شناساند.


منبع: روزنامه تعادل

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 5 =