اظهار نظر در خصوص پیش نویس اصلاحیه قانون بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور

مقدمه

پس از گذشت چندین سال از اجرای قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) وتبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱ ـ مصوب ۱۳۸۰ ـ (موصوف به قانون مشاغل سخت و زیان آور) و نمایان شدن مشکلات اجرایی و همچنین تفسیر این قانون و آئین نامه مربوطه هم برای بنگاه­های اقتصادی و هم سازمان تامین اجتماعی و نیز نیروهای کار،و تقاضاهای مکرر بخش خصوصی جهت بازنگری و اصلاح آئین نامه مربوطه در راستای حفظ سلامتی نیروی کار و ایجاد فرصتهای جدید شغلی و افزایش توان مالی بنگاه­های اقتصادی با هدف استانداردسازی مشاغل و محیط کار، پیش نویس اصلاحی در این خصوص تهیه شده است که در دست بررسی است.

الف- بررسی کلیات موضوع مشاغل سخت و زیان آور و مسائل و مشکلات آن

در قوانین کار و تامین اجتماعی به موضوع مشاغل سخت و زیان آور پرداخته شده است:

۱- در قانون کار جمهوری اسلامی ایران مصوب سال ۱۳۶۸ پیش بینی لازم از کارهای «سخت و زیان­آور» از حیث ساعات کار، مرخصی و موارد مرتبط به عمل امده است.

-به موجب ماده ۵۲ قانون کار در کارهای «سخت و زیان­آور» و زیرزمینی ساعات کار نباید از ۶ ساعت در روز و ۳۶ ساعت در هفته تجاوز نماید.

– به موجب ماده ۸۷ قانون کار اشخاص حقیقی و حقوقی که بخواهند کارگاه جدیدی احداث نمایند و یا کارگاه های موجود را توسعه دهند مکلف اند بدواً برنامه کار و نقشه های ساختمانی و طرح­های مورد نظر را از لحاظ پیش­بینی در امر حفاظت فنی و بهداشت کار برای اظهارنظر و تایید به وزارت کار و امور اجتماعی ارسال دارند.

بهره­برداری از کارگاه­های مزبور منوط به رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی خواهد بود.

-در دیگر مواد فصل چهارم قانون کار «حفاظت و بهداشت کار» به طور احصاء شده و مشخص وظایف کارفرمایان، دولت و کارگران برای رعایت مسائل ایمنی و بهداشتی تعیین گردیده است.

-با ملاحظه مقررات درج شده در قانون کار و در مورد کارهای سخت و زیان­آور چنین استنباط می­شود مهم­ترین نیت قانون­گذار حفظ و سلامتی نیروی کار و ادامه کار توسط نیروی کار در فرجه­ها و مدت­های قابل قبول (حدود ۳۰ سال) بوده به همین خاطر تاکید در کم شدن ساعت کار و استفاده بیشتر از مرخصی استحقاقی و رفع مشکلات ناشی از ماشین­آلات و ابزار کار (استاندارد شدن آن­ها) و اعمال مقررات بهداشتی (که معمولاً دربرگیرنده محیط کار نیز می­باشد) تاکید و تصویب شده است. به عبارت دیگر چنانچه دستگاه­های مشمول (وزارت کار، وزارت صنعت، سازمان استاندارد و …) به درستی و با دقت فصل چهارم قانون کار را رعایت نمایند  و زیرساخت­های لازم را قبل از بهره­برداری کارگاه انجام دهند بسیاری از مشاغلی که طی سنوات اخیر مشمول قانون به اصطلاح «سخت و زیان­آور » شده­اند این اتفاق صورت نمی­گرفت.

 

۲- در فصل هفتم قانون تامین اجتماعی منحصراً در مورد «بازنشستگی تدوین و تصویب شده است و «قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دوتبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱ در زمره بازنشستگی مخاطبین قانونی اخیرالذکر می­باشد.

– از تاریخ اجرای قانون به اصطلاح سخت و زیان­آور به بعد به علل گوناگون از جمله ایجاد بار مالی برای سازمان تامین اجتماعی و عملکرد ضعیف کمیته­های تشخیص کارهای سخت و زیان­آور پیچیدگی بسیار بالایی به وجود آمده به طوری که نیروهای ماهر و متخصص از بدنه تولید و صنعت جدا شده اند. همچنین بار مالی فراوانی بر کارفرمایان به وجود آمده و در آخر به لحاظ برخورداری تعداد بسیار زیادی از کارگران از حمایت­های قانون مذکور هزینه هنگفتی برای سازمان تامین اجتماعی صورت گرفته است.

بر اساس قانون فعلی مشاغل سخت و زیان آور:

  • افرادی که حداقل ۲۰ سال متوالی و ۲۵ سال متناوب در کارهای سخت و زیان آور اشتغال داشته باشند و در هر مورد حق بیمه مدت مزبور را به سازمان تامین اجتماعی پرداخته باشند می توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند.
  • به موجب جزء (۴) بند ب این قانون از تاریخ تصویب این قانون جهت مشمولان این تبصره، چهار درصد (۴%) به نرخ حق بیمه مقرر در قانون تأمین اجتماعی افزوده خواهد شد که آنهم‌ در صورت تقاضای مشمولان قانون، بطور یکجا یا به طور اقساطی توسط کارفرمایان پرداخت میشود.
  • همچنین در جزء (۶) بند ب بیمه شدگانی که دارای سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان‌آور به تاریخ قبل از تاریخ تصویب این قانون باشند می‌توانند با استفاده از‌ مزایای این قانون درخواست بازنشستگی نمایند در این صورت با احراز شرایط توسط بیمه شده، کارفرمایان مربوطه مکلفند حق بیمه مربوطه و میزان ‌مستمری برقراری را تا احراز شرایط مندرج در تبصره (۲) همچنین چهاردرصد (۴%) میزان مستمری برقراری نسبت به سنوات قبل از تصویب این قانون ‌را یکجا به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت نمایند.

مشکلات کنونی که این قانون ایجاد نموده است عبارتند از:

  • در حال حاضر هنگام بازنشسته کردن کارگرانی که در مشاغل سخت و زیان‌آور فعالیت می‌کنند و برای سال‌های قبل از تصویب قانون، کارگر در آن مشاغل فعال بوده است، به موجب اجزاء ۴ و ۶ بند (ب) قانون فوق درخواست ۴ درصد حق بیمه و سنوات سالهای قبل را به همراه جرایم آن مطالبه می‌کنند که نه تنها موجب افزایش هزینه بنگاه های اقتصادی می شود بلکه هزینه سازمان تامین اجتماعی نیز برای پرداخت مستمری آنها افزایش پیدا کرده است.
  • ابهام جزء ۶ در «احراز شرایط » است. مشاغل سخت و زیان آور در هر واحد تولیدی بایستی با توجه به سوابق و بررسی شرایط کار و بازدید توسط کارشناسان مطلع و ذیربط تعیین شود و سپس حکم شغل سخت و زیان آور احراز شود. اما در مورد مشمولانی که شاغل نیستند و کارفرمایی ندارند و در سنوات قبل بازنشسته شده‎‌‎‏ اند موضوعیت پیدا نمی کند. تعیین سخت و زیان آور بودن شغل یا مشاغل بر اساس بررسی سوابق و شرایط محیط کار و توسط کمیته کارشناسان موضوع ماده (۲) آیین نامه اجرایی و متعاقباً کمیته استانی موضوع ماده (۸) آیین نامه اجرایی مربوطه مشخص می شود و در مورد کارگاه هایی که دیگر وجود ندارند و یا دچار تغییر شده اند مبهم است.
  • از زمان تصویب این قانون تاکنون تعداد بسیار زیادی از نیروهای متخصص و ساده به ظاهر از بدنه تولید و صنعت خارج شده و مستمری­بگیر سازمان تامین اجتماعی شده­اند در صورتی­که اکثریت این نیروها مجدداً به طرق مختلف در بنگاه­های اقتصادی مشغول بکار می­باشند لذا فرصت جدید اشتغال نیروهای جوان بوجود نیامده است. در صورتیکه مراد قانون گذار ایجاد فرصت­های جدید اشتغال برای نیروهای کار جوان بوده است.
  • بر اساس ماده (۳) آیین نامه کارفرمایان کارگاههای دایر که از تاریخ تصویب این آیین‌نامه تمام یا برخی از مشاغل آنها در کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی یا شورای‌عالی حفاظت فنی، سخت و زیان‌آور شناخته شده یا می‌شود مکلفند ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی کمیته یا شورا حسب مورد نسبت به ایمن‌سازی عوامل و شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و استانداردهای مشخص‌شده در قانون کار و آیین‌نامه‌های مربوط (مصوب شورای‌عالی حفاظت فنی) و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام و صفت سخت و زیان‌آوری مشاغل موضوع بند « الف» ماده (۱) را حذف و نتیجه را کتباًَ به کمیته بدوی موضوع ماده (۸) این آیین‌نامه برای بررسی و تأیید گزارش نمایند. در این خصوص مشکلاتی از قبیل: عدم ابلاغ و اعلام مشاغل سخت و زیان آور به کارفرمایان از سوی کمیته های بدوی و تجدیدنظر شورای عالی حفاظت فنی، عدم حضور نمایندگان کارفرمایان در کمیته های بدوی و تجدیدنظر رسیدگی به سخت و زیان آور بودن مشاغل و صدور رای بدون حضور کارفرما و…. وجود دارد. علاوه بر این تکلیف فوق مربوط به کارگاه های دایر و پس از تصویب آیین نامه است.
  • در صورتی که کارگاه های فعال در سنوات قبل از تصویب قانون با خلا قانونی در این خصوص مواجه بوده اند و در مورد کارگاه های غیر دایر و مشمولان بدون کارفرما، نه تنها امکان اصلاح شرایط شغل وجود ندارد بلکه امکان بررسی و احراز شرایط نیز امکانپذیر نیست.
  • به موجب این قانون، کارفرمایان موظف هستند، ظرف دو سال، کارگاه خود را استانداردسازی کنند. صاحبان کارگاه‌های جدیدالتاسیس نیز باید گواهی استاندارد و ایمنی را دارا باشند. این بخش از قانون را نهادهای متولی، اجرایی نکرده اند. در صورتی که هدف قانون گذار حفظ و سلامتی نیروهای کار و همچنین رفع صفت سخت و زیان­آور و یا استانداردسازی محیط کار و کاهش ساعت کار مطابق ماده ۵۲ قانون کار بوده است.
  • در خصوص گروه بندی مشاغل و اعلام ۱۸ گروه شغلی تحت عنوان مشاغل سخت و زیان آور، این مشاغل باید پس از دو سال از تصویب قانون از دایره مشاغل سخت خارج می‌شدند که تاکنون چنین نشده است. همچنین به موجب ماده ۱ آیین‌نامه اجرایی این قانون در خصوص گروه بندی مشاغل سخت و زیان آور، تفاوتی در بازنشستگی دو گروه شغلی الف و ب وجود ندارد.

  

ب- بررسی جزئیات پیش نویس اصلاحی:

  • در پیش­نویس «اصلاح قانون بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور» عنوان نشده است هدف از اصلاح چیست؟
  • به نظر می­رسد (با توجه به مفاد پیش­نویس) مراد تهیه­کنندگان پیش­نویس، جلوگیری بی­فایده و بی­ضابطه برای مخاطبین قانون (بالاخص نیروی کار) و کم شدن هزینه­های سازمان تامین اجتماعی بوده و این در حالی است که به بار مالی ناشی از اجرای قانون برای کارفرمایان بنگاه های اقتصادی افزوده خواهد شد.
  • در این پیش نویس توجه کافی به ماده ۵۲ قانون کار و فصل چهارم همین قانون نشده است.
  • بسیاری از مشاغل سخت می­باشند اما نمی­توان به همه آن­ها زیان­آور اطلاق نمود. به عبارت دیگر چنانچه کاری سخت بود می­توان با کم کردن ساعت کار فرجه تجدید قوا به نیروی کار داد. لذا در قانون مورد بحث و مقررات تکمیلی آن به سخت و زیان­آور اشاره شده یعنی استنباط این است که هر دو مورد باید با هم دیده شود و آنچه در سنوات گذشته تقریباً توجه کافی و لازم به آن نشده است اندازه­گیری بوده که ضروری است به نحوی از انحا در اصلاحیه آورده شود.
  • در اصلاحیه ضروری است توجه کافی و لازم به تعریف سخت و زیان­آور ، درجه­بندی آن­ها و نسبت سختی مشاغل هم معین گردد.
  • ضروری است در این اصلاحیه تاکید شود این قانون از زمان تصویب به بعد لازم الاجرا است و عطف به ما سبق نخواهد شد.

 

جدول تطبیقی اصلاح قانون بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان­آور

ردیفمتن پیش نویس پیشنهادیماده مرتبط در قانون فعلینظرات
۱۱ – کارفرمایان کلیه کارگاه­های مشمول قانون تامین اجتماعی که تمام یا برخی از مشاغل آن­ها حسب تشخیص مراجع ذی­ربط سخت و زیان­آور اعلام گردیده و یا خواهد گردید مکلف­اند آن دسته از مشاغل خود را که ماهیتاً سخت و زیان­آور نبوده و با به­کارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره، امکان حذف صفت سخت و زیان­آوری آن تا رسیدن به سطح استاندارد وجود دارد، از شرایط سخت و زیان­آوری خارج نمایند. فهرست سایر گروه­های شغلی موضوع این قانون، به پیشنهاد شورای عالی حفاظت فنی و تصویب هیات وزیران تعیین می­گردد.۱- کارفرمایان کلیه کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی که تمام یا برخی از مشاغل آنها حسب تشخیص مراجع ذی‌ربط سخت و زیان‌آور اعلام‌گردیده یا خواهند گردید، مکلفند ظرف دو سال از تاریخ تصویب این قانون نسبت به ایمن‌سازی عوامل شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و‌استانداردهای مشخص شده در قانون کار و آیین‌نامه‌های مربوطه و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام نمایند.۱ – مشاغلی با ماهیت سخت و زیان­آور همانند کار در معادن تحت­الارضی و سطح­الارضی ، تونل­ها، راه­روها نظیر: زغال سنگ، سرب، روی، منیزیم و امثالهم در حال حاضر و با توجه به ماشین­آلات، ابزار کار و تکنولوژی-های موجود در کشور ماهیتاً سخت و زیان­آور می­باشند. لذا خروج آن­ها از مشاغل سخت و زیان­آور فعلاً میسر نیست، لذا شاغلین این مشاغل ضروری است از ماده ۵۲ و مقررات مرتبط در قانون کار جمهوری اسلامی ایران بهره­مند گردند.

۲ – در حال حاضر خروج مشاغل با ماهیت سخت و زیان­آور ظرف یک سال عملاً غیرممکن است و به نظر می­رسد تهیه­کنندگان پیش­نویس نظر داشتند بار مالی ناشی از اجرای موضوع را از سازمان تامین اجتماعی حذف و متوجه بنگاه­های اقتصادی نمایند.

۲۲ – ظرف یک سال از تاریخ تصویب این قانون، در صورت تداوم شرایط سخت و زیان­آوری شغل در زمان بازنشستگی بیمه شده کارفرما مکلف است کلیه هزینه­های مستمری و حق بیمه ناشی از بازنشستگی زودهنگام و همچنین حق بیمه سنوات ارفاقی را به کسر مبالغ دریافتی بابت ۴% جزء (۴) بند (ب) این قانون به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید. در حال حاضر هم سازمان تامین اجتماعی بابت سنوات ارفاقی ۴% مازاد دریافت می­نماید (۴% بابت حق بیمه + ۴% بابت سنوات ارفاقی).

 

۳۳ – در خصوص مشاغلی که ذاتاً، سخت و زیان­آور بوده و صفت سخت و زیان­آوری آن­ها قابل حذف نمی­باشد، کارفرما مکلف است صرفاً حق بیمه ناشی از سنوات ارفاقی را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید. به نظر می­رسد تفاوت معنی­داری بین ماهیت و ذات وجود نداشته باشد.
۴۴ – افرادی که حداقل ۲۰ سال متوالی و یا ۲۵ سال متناوب در کارهای سخت و زیان­آور اشتغال داشته و حق بیمه دوره مربوطه را به سازمان تامین اجتماعی پرداخته باشند به ازاء هر سال سابقه اشتغال و بیمه­پردازی در مشاغل سخت و زیان­آور از ارفاق سابقه­ای بهره­مند می­گردند. میزان این ارفاق با توجه به نوع شغل و ماهیت و شرایط آن توسط کمیته­ای که در سازمان تامین اجتماعی تشکیل می­گردد خواهد بود. حداکثر میزان سوابق ارفاقی در مشاغلی که صفت سخت و زیان­آوری آن­ها قابل حذف می­باشد ۳ ماه به ازای هر سال و تا سقف ۵ سال در خصوص مشاغلی که صفت سخت و زیان­آوری آن قابل حذف نمی­باشد حداکثر ۶ ماه به ازای هر سال و تا سقف ۱۰ سال خواهد بود.ب – حمایتها

۱ – افرادی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیان‌آور (‌مخل سلامت) اشتغال داشته باشند و در هر مورد‌حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند می‌توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و‌زیان‌آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.

به نظر می­رسد تشکیل کمیته پیش­بینی شده در محل سازمان تامین اجتماعی خالی از اشکال نباشد و ترکیب اعضای کمیته مهم­تر از محل تشکیل کمیته است.

 

۵۵ – حداقل سن بازنشستگی وفق این تبصره، ۵۰ سال برای مردان و ۴۵ سال برای زنان و حداکثر مجموع سوابق ارفاقی و سوابق پرداخت بیمه ۳۰ سال خواهد بود.  
۶۶ – اشتغال مجدد بیمه­شدگانی که بر اساس این تبصره بازنشسته می­شوند تحت هر عنوان ممنوع بوده و آن دسته از بازنشستگان مشمول که مجدداً به عنوان حقوق­بگیر در کارگاهی به کار اشتغال می­یابند ضمن قطع مستمری از استفاده مجدد این تبصره محروم خواهند شد.  
۷۷ – نحوه تعیین سوابق ارفاقی بر اساس مشاغل، اعضای کمیته تشخیص مشاغل و ضمانت­های اجرایی نحوه ایمن­سازی کارگاه­ها و سایر موارد بر اساس آیین­نامه خواهد بود که ظرف حداکثر ۳ ماه پس از تصویب قانون به پیشنهاد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان برنامه و بودجه به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.  

 

پیوست ۱:اصلاح قانون بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان­آور

۱ – کارفرمایان کلیه کارگاه­های مشمول قانون تامین اجتماعی که تمام یا برخی از مشاغل آن­ها حسب تشخیص مراجع ذی­ربط سخت و زیان­آور اعلام گردیده و یا خواهد گردید مکلف­اند آن دسته از مشاغل خود را که ماهیتاً سخت و زیان­آور نبوده و با به­کارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره، امکان حذف صفت سخت و زیان­آوری آن تا رسیدن به سطح استاندارد وجود دارد، از شرایط سخت و زیان­آوری خارج نمایند. فهرست سایر گروه­های شغلی موضوع این قانون، به پیشنهاد شورای عالی حفاظت فنی و تصویب هیات وزیران تعیین می­گردد.

۲ – ظرف یک سال از تاریخ تصویب این قانون، در صورت تداوم شرایط سخت و زیان­آوری شغل در زمان بازنشستگی بیمه شده کارفرما مکلف است کلیه هزینه­های مستمری و حق بیمه ناشی از بازنشستگی زودهنگام و همچنین حق بیمه سنوات ارفاقی را به کسر مبالغ دریافتی بابت ۴% جزء (۴) بند (ب) این قانون به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید.

۳ – در خصوص مشاغلی که ذاتاً، سخت و زیان­آور بوده و صفت سخت و زیان­آوری آن­ها قابل حذف نمی­باشد، کارفرما مکلف است صرفاً حق بیمه ناشی از سنوات ارفاقی را به سازمان تامین اجتماعی پرداخت نماید.

۴ – افرادی که حداقل ۲۰ سال متوالی و یا ۲۵ سال متناوب در کارهای سخت و زیان­آور اشتغال داشته و حق بیمه دوره مربوطه را به سازمان تامین اجتماعی پرداخته باشند به ازاء هر سال سابقه اشتغال و بیمه­پردازی در مشاغل سخت و زیان­آور از ارفاق سابقه­ای بهره­مند می­گردند. میزان این ارفاق با توجه به نوع شغل و ماهیت و شرایط آن توسط کمیته­ای که در سازمان تامین اجتماعی تشکیل می­گردد خواهد بود. حداکثر میزان سوابق ارفاقی در مشاغلی که صفت سخت و زیان­آوری آن­ها قابل حذف می­باشد ۳ ماه به ازای هر سال و تا سقف ۵ سال در خصوص مشاغلی که صفت سخت و زیان­آوری آن قابل حذف نمی­باشد حداکثر ۶ ماه به ازای هر سال و تا سقف ۱۰ سال خواهد بود.

۵ – حداقل سن بازنشستگی وفق این تبصره، ۵۰ سال برای مردان و ۴۵ سال برای زنان و حداکثر مجموع سوابق ارفاقی و سوابق پرداخت بیمه ۳۰ سال خواهد بود.

۶ – اشتغال مجدد بیمه­شدگانی که بر اساس این تبصره بازنشسته می­شوند تحت هر عنوان ممنوع بوده و آن دسته از بازنشستگان مشمول که مجدداً به عنوان حقوق­بگیر در کارگاهی به کار اشتغال می­یابند ضمن قطع مستمری از استفاده مجدد این تبصره محروم خواهند شد.

۷ – نحوه تعیین سوابق ارفاقی بر اساس مشاغل، اعضای کمیته تشخیص مشاغل و ضمانت­های اجرایی نحوه ایمن­سازی کارگاه­ها و سایر موارد بر اساس آیین­نامه خواهد بود که ظرف حداکثر ۳ ماه پس از تصویب قانون به پیشنهاد وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان برنامه و بودجه به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

  

پیوست۲: قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱

‌قانون اصلاح تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی‌مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱ ‌

ماده واحده – تبصره (۲) الحاقی ماده (۷۶) قانون اصلاح مواد (۷۲) و (۷۷) و تبصره ماده (۷۶) قانون تأمین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و الحاق دو ‌تبصره به ماده (۷۶) مصوب ۱۳۷۱٫۱۲٫۱۶ به شرح زیر اصلاح می‌شود:
‌تبصره ۲ –

‌الف – کارهای سخت و زیان‌آور کارهایی است که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر استاندارد بوده و دراثر‌اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (‌جسمی و روانی) در وی ایجاد گردد که نتیجه آن بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن بوده و‌بتوان با بکارگیری تمهیدات فنی، مهندسی، بهداشتی و ایمنی و غیره صفت سخت و زیان‌آور بودن را از آن مشاغل کاهش یا حذف نمود.

۱- کارفرمایان کلیه کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی که تمام یا برخی از مشاغل آنها حسب تشخیص مراجع ذی‌ربط سخت و زیان‌آور اعلام‌گردیده یا خواهند گردید، مکلفند ظرف دو سال از تاریخ تصویب این قانون نسبت به ایمن‌سازی عوامل شرایط محیط کار مطابق حد مجاز و‌استانداردهای مشخص شده در قانون کار و آیین‌نامه‌های مربوطه و سایر قوانین موضوعه در این زمینه اقدام نمایند.

۲- کارفرمایان کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی مکلفند قبل از ارجاع کارهای سخت و زیان‌آور به بیمه شدگان، ضمن انجام معاینات پزشکی‌آنان از لحاظ قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با نوع کارهای رجوع داده شده (‌موضوع ماده ۹۰ قانون تأمین اجتماعی)، نسبت به انجام معاینات‌دوره‌ای آنان که حداقل در هر سال نباید کمتر از یکبار باشد، نیز به منظور آگاهی از روند سلامتی و تشخیص بهنگام بیماری و پیشگیری از فرسایش‌جسمی و روحی اقدام نمایند، وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و کار و امور اجتماعی مکلفند تمهیدات لازم را در انجام این بند توسط‌کارفرمایان اعمال نمایند.

ب – حمایتها

۱ – افرادی که حداقل بیست سال متوالی و بیست و پنج سال متناوب در کارهای سخت و زیان‌آور (‌مخل سلامت) اشتغال داشته باشند و در هر مورد‌حق بیمه مدت مزبور را به سازمان پرداخته باشند می‌توانند تقاضای مستمری بازنشستگی نمایند. هر سال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و‌زیان‌آور یک و نیم سال محاسبه خواهد شد.

۲-  در صورتی که بیمه شدگان موضوع این تبصره قبل از رسیدن به سابقه مقرر در این قانون دچار فرسایش جسمی و روحی ناشی از اشتغال در کارهای‌سخت و زیان‌آور گردند با تأیید کمیسیونهای پزشکی (‌موضوع ماده ۹۱ قانون تأمین اجتماعی) با هر میزان سابقه خدمت از مزایای مندرج در این تبصره‌برخوردار خواهند شد.

۳- در مورد سایر بیمه شدگان حداقل سابقه پرداخت حق بیمه برای استفاده از مستمری بازنشستگی از تاریخ تصویب این قانون هر سال یک سال‌افزایش خواهد یافت تا آنکه این حداقل به بیست سال تمام برسد.

۴- از تاریخ تصویب این قانون جهت مشمولان این تبصره، چهار درصد (۴%) به نرخ حق بیمه مقرر در قانون تأمین اجتماعی افزوده خواهد شد که آنهم‌در صورت تقاضای مشمولان قانون، بطور یکجا یا به طور اقساطی توسط کارفرمایان پرداخت خواهد شد.

۵- تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور و نحوه احراز توالی و تناوب اشتغال، نحوه تشخیص فرسایش جسمی و روحی و سایر موارد مطروحه در این‌تبصره به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که حداکثر ظرف چهار ماه توسط سازمان تأمین اجتماعی و وزارتخانه‌های کار و امور اجتماعی و بهداشت،‌درمان وآموزش پزشکی تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.

۶- بیمه شدگانی که دارای سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان‌آور به تاریخ قبل از تاریخ تصویب این قانون باشند می‌توانند با استفاده از‌مزایای این قانون درخواست بازنشستگی نمایند در این صورت با احراز شرایط توسط بیمه شده، کارفرمایان مربوطه مکلفند حق بیمه مربوطه و میزان‌مستمری برقراری را تا احراز شرایط مندرج در تبصره(۲) همچنین چهاردرصد (۴%) میزان مستمری برقراری نسبت به سنوات قبل از تصویب این قانون‌را یکجا به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت نمایند.

‌قانون فوق مشتمل بر ماده واحده در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ سی‌ام بهمن ماه یکهزار و سیصد و هفتاد و نه مجلس شورای اسلامی تصویب و‌جزء (۱) و (۳) بند (ب) تبصره (۲) آن در تاریخ ۱۳۸۰٫۷٫۱۴ عیناً به تصویب نهائی مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده است.

 

برای مشاهده متن کامل متن اینجا کلیک کنید

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + 11 =